معاینه مدفوع پرندگان
توضیحات
در این مقاله معاینه مدفوع پرندگان بررسی خواهد شد:
معاینه مدفوع پرندگان
معاینه مدفوع پرندگان از سه عنصر تشکیل شده است:
مدفوعfaecal
اورات
ادرار
در پرنده سالم، بخش مدفوع باید همگن و شکل دار و با بوی اندک باشد (به جز مرغ، مرغابی و پرندگان گوشتخوار). رنگ باید طیفی از قهوه ای تا سبز داشته باشد.
اورات باید سفید بوده و کمی مرطوب باشد. Faecal قدیمی ادرارهای سبز رنگ داشتند زیرا صافیهای رنگدانه از مدفوع عبور میکردند. ادرار تنها زوج میلیمترهای عبور کرده از مدفوعاند. که میزان زیادش نباید با “ادرار زیاد تهییج شده” اشتباه گرفته شود.
ادرار اضافی تولید شده به دلیل عصبی بودن یا هیجان زده شدن پرنده است. لوریکیت به دلیل رژیم غذایی مایع میزان زیادی ادرار تولید میکند و نباید با ادرار زیاد آسیب شناسانه اشتباه گرفته شود.
معاینه دقیق مدفوع نقطه شروع ارزشمندی برای معاینه بالینی است.
بررسی سلامت پرنده از روی فضله پرنده (Bird Poop Identification Chart)
بررسی مدفوع پرندگان خانگی برای شناسایی بیماری های احتمالی بسیار مهم است. از این رو آشنایی با ظاهر فضله طبیعی و همچنین شناخت موارد غیر طبیعی در مدفوع پرنده، می تواند به شناسایی بیماری ها و حفظ سلامت پرنده خانگی، کمک بسیار زیادی نماید. اگرچه ممکن است ناخوشایند به نظر برسد، اما تجزیه و تحلیل مدفوع پرنده شما از نظر رنگ، بافت و سایر عوامل، برای حفظ سلامت حیوان خانگی شما ضروری است.
هنگام بررسی مدفوع پرنده، معمولاً باید روی پنج عامل تمرکز کنید که این عوامل شامل رنگ، بافت، بو، وجود مایعات و اندازه مدفوع می باشند. در ادامه به بررسی بیشتر هر یک از این عوامل پرداخته می شود.
رنگ مدفوع پرنده
مدفوع پرندگان سالم میتواند طیف وسیعی از رنگها را نشان دهد و همچنان طبیعی تلقی شود. اگر وعدههای غذایی پرنده خود را با یک رژیم غذایی استاندارد موجود در بازار تکمیل کنید، پرنده شما احتمالاً انواع مختلفی از میوهها و سبزیجات تازه، دانههای مختلف و انواع پلت های چند رنگ را مصرف میکند. رنگهای غذایی موجود در این پلت ها، همراه با رنگهای طبیعی غذاهای تازهای که پرنده شما مصرف می کند، به طور طبیعی رنگینکمانی از رنگها را در مدفوع آن ها ایجاد میکنند.
با توجه به موارد گفته شده، در صورتی که رژیم غذایی پرنده شما تغییر نکرده باشد، اما مدفوع پرنده به طور ناگهانی تغییر رنگ دهد، می تواند نشان دهنده مشکلات شدید سلامتی باشد که نیازمند رسیدگی سریع و مراجعه به دامپزشک خواهد بود.
بافت مدفوع پرنده
بافت مدفوع پرنده وابسته به رژیم غذایی پرنده شما متفاوت خواهد بود. با این حال، هنگام تجزیه و تحلیل مدفوع پرنده خود برای اطمینان از سالم بودن آن، نکات خاصی وجود دارد که باید در نظر داشته باشید.
مدفوع پرنده نباید خیلی مرطوب یا خیلی خشک باشد. بافت طبیعی مدفوع پرنده، غلظتی مانند غلظت خمیر دندان دارد. اگر مدفوع پرنده شما بسیار تیره یا قیر مانند به نظر برسد، این میتواند نشانه خونریزی داخلی باشد که نیاز به مراقبت فوری دامپزشکی دارد.
بوی مدفوع پرنده
مدفوع طبیعی پرنده در حالت طبیعی بوی کمی داشته یا اصلا بویی ندارد. در صورتی که مدفوع پرنده بد بو به نظر برسد می تواند نشان دهنده عفونت، مشکلات روده یا سایر بیماری ها باشد. بد بو بودن مدفوع پرنده به این معنی است که هنگام مدفوع کردن پرنده، بوی تند و شدیدی از اطراف قفس پرنده به مشام برسد.
وجود مایعات در مدفوع پرنده
برخلاف پستانداران و انواع حیوانات، مدفوع پرنده معمولاً جامد نیست. به طور طبیعی باید مقدار مناسبی مایع در مدفوع یک پرنده سالم وجود داشته باشد. آناتومی بدن پرندگان مکانیسم جداگانهای برای دفع مواد زائد مایع از بدن ندارد و مدفوع و ادرار به صورت ترکیبی با یکدیگر از بدن پرنده خارج می شوند. ادرار موجود در مدفوع پرندگان معمولاً به صورت مایعی سفید رنگ و خمیری شکل است و معمولاً حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد از حجم مدفوع را تشکیل میدهد. در صورتی که این میزان مایع در مدفوع پرنده بیش از حد زیاد یا بیش از حد کم باشد، لازم است که با دامپزشک پرنده خود مشورت نمایید.
اندازه و مقدار مدفوع پرنده
حجم مدفوع پرنده متناسب با اندازه جثه پرنده می باشد. به عبارتی پرندگان کوچکتر دارای حجم مدفوع کمتر و پرندگان بزرگتر دارای حجم مدفوع بیشتری هستند. وابسته به رژیم غذایی پرنده، مشاهده تغییرات جزئی در میزان مدفوع پرنده قابل چشم پوشی است، اما هرگونه تغییر شدید در اندازه یا دفعات مدفوع پرنده باید مورد توجه و بررسی قرار گیرد.
برای بررسی مدت زمان مدفوع کردن پرنده بعد از خوردن یک وعده غذایی خاص، می توانید به پرنده خود بلوبری بدهید و بررسی کنید که چه زمانی مدفوع پرنده آبی رنگ می شود. همان طور که حدس زدید، بلوبری رنگ مدفوع پرنده را آبی می کند و از این طریق می توان زمان دفع این ماده غذایی را تشخیص دهید.
برخی ناهنجاریهای رایج شامل موارد ذیل هستند:
-
اسهال
(بخش مدفوع شکل نیافته)
غذای هضم نشده در مدفوع
-
مدفوع خیلی حجیم حاکی از
سو هاضمه، سو جذب، مرغهای فعال از لحاظ تولید مثل، رشد سلومیک یا رژیم غذایی گلوله ای است.
-
مدفوع خیلی تیره یا سیاه
میتواند حاکی از بی اشتهایی یا خونریزی روده باشد .
-
مدفوع بدبو
معمولاً به رشد بیش از حد باکتری/ قارچ مربوط است.
-
اورات سبز(biliverdinuria)
معمولاً نشان دهنده بیماری کبدی است.
-
اورات قرمز/ صورتی (هموگلبین شده/ هموتریا)
در بیماریهای کلیوی مشاهده میشود و معمولاً به مسمومیت سربی به ویژه در گالاها و طوطیهای آمازون مشاهده میشود.
-
اورات های زرد
به بی اشتهایی مرتبط است.
-
اورات های نارنجی
نشان دهنده تزریق ویتامین B است که در چهار ساعت اخیر داده شده است.
-
اورات های سفت و خمیری
در پرندگان مبتلا به کم آبی مشاهده میشود.
-
ادرارزیاد
(باید آگاه بود که این مورد در لوری کیتها نرمال است و پرندگان مقدار زیادی میوه میخورند).
-
آنوریا
-
ادرار رنگ پریده:
علل مشابهی با اورات های رنگ پریده دارد.
-
خون تازه
حاکی از مشکل کلوآک یا بیماری تخمدان است.
پروتکل کامل معاینه و استفاده برای هر نوع بیمار صرف نظر از دلیل مراجعه باید به کار گرفته شود.
دانه کامل و هضم نشده که در مدفوع طوطی کانور خورشیدی مشاهده میشود حاکی از مشکل سوءهاضمه است.
مدفوع حجیم یک کاکا تیل که حاکی از وجود مشکلات سلامت است که باید مورد بررسی قرار گیرند.
مدفوع بسیار تیره که با عنوان ملنا شناخته میشود و حاکی از خونریزی روده یا بی اشتهایی است.
اورات سبز (ادرار بیلیوردین) که همراه با مدفوع است و حاکی از بیماری کبدی میباشد.
اورات قرمز یا صورتی حاکی از هماتوریا یا هموگلوبینوریا است و اغلب مرتبط با مسمومیت با سرب به ویژه در طوطیهای آمازونی و کاکاتیل استرالیایی است.
ادرار تغییر رنگ یافته (بیلوردیونا یا پر ادراری) یک طوطی نشان میدهد که این پرنده بیماری کبدی دارد.
دامپزشک چگونه علت مدفوع غیرطبیعی را تشخیص میدهد؟
دامپزشک ممکن است آزمایشهای مختلفی را پیشنهاد دهد تا علت تغییر مدفوع را پیدا کند:
- شمارش کامل سلولهای خون (CBC) برای بررسی وجود عفونت
- پروفایل شیمی خون برای بررسی عملکرد کبد و کلیه، و میزان پروتئین، کلسیم، گلوکز، سدیم و پتاسیم خون
- رادیوگرافی (عکسبرداری با اشعه ایکس) برای بررسی بیماریهای داخلی یا مسمومیت با فلزات
- بررسی مدفوع زیر میکروسکوپ (بعد از رنگآمیزی با رنگ گرام) برای بررسی وجود مخمر، باکتری غیرطبیعی و سلولهای غیرعادی
- بررسی مستقیم مدفوع بدون رنگآمیزی برای جستجوی انگلها
- کشت مدفوع در آزمایشگاه در صورت مشکوک بودن به عفونت باکتریایی یا مخمری
- تستهای بیماری خاص برای رسیدن به تشخیص نهایی
توجه به علایم فیزیکی در کنار تغییر حالت فضولات
زمانی که متوجه غیر عادی بودن فضله پرنده یا پرنده های خود شدید، باید سریعا جهت شناسایی پرنده های بیمار و ناخوش اقدام کنید.
از جمله علایم شایع پرنده های بیمار می توان به موارد زیر اشاره کرد :
- چرت زدن و کز کردن
- پف کردن پرها
- خواب آلودگی و چشم های نیمه باز
- بال و پرهای ژولیده و نامرتب
- اشتهای کم
- عدم واکنش به صدا و لمس
- چشمان ورم کرده
- خروج ترشح از بینی
- تنفس با دهان نیمه باز
در موارد شدیدتر می توان علایم زیر را در پرنده های بیمار مشاهده کرد که بدون بررسی فضولات هم می توان به بیمار بودن آنها پی برد :
- لرزش بدن
- عطسه و سرفه
- خس خس در تنفس
- افتادگی پرها
- عدم تمایل به خوردن آب و غذا
- وزن کم در مقایسه با سایر پرنده ها
- نشستن
- تمایل به استراحت در مکان های گرم
در صورت مشاهده هر یک از علایم فوق در پرنده های خود ، حتما آنها را از پرنده های سالم جدا کره و برای درمان به یک مکان دیگر انتقال دهید. مراجعه به دامپزشک در درمان بهتر و سریعتر بیماری کمک کننده خواهد بود و جان پرنده های شما را نجات خواهد داد.
ویژگی های مدفوع سالم در پرندگان
مدفوع در پرندگان دانهخوار به طور معمول سبز رنگ است، زیرا دانه رنگی به مدفوع نمیدهد و رنگ صفراوی سبز (زرد مایل به سبز) غالب است. در صورت دانه (seed)، رنگ مدفوع مرغ تغییر میکند. به عنوان مثال، در صورت مصرف دان پلت، رنگ مدفوع قهوهای و در صورت مصرف کلم قرمز، رنگ آن قرمز میشود. قوام مدفوع نیز بسته به نوع پرنده و مواد مصرفی متفاوت است. طیوری که میوه، سبزیجات و سایر غذاهای آبدار میخورند، فضولات آبکیتری دارند. همچنین استفاده از دان پلت که منجر به افزایش مصرف آب میشود، باعث آبکی شدن مدفوع نیز میشود.
مشخصات مدفوع طیور سالم شامل:
رنگ فضله: قهوهای یا سفید (ممکن است مدفوع مرغ به دلیل رژیم غذایی کمی متمایل به سبز یا زرد نیز باشد.)
شکل فضله طیور: به صورت قطعات مدور و فشرده (به صورت چسبیده بهم و محکم)
بو فضله: فاقد بو یا بوی کم
بافت فضله: نرم و کمی مرطوب (رطوبت زیادی در اطراف آن مشاهده نمیشود.)
اندازه فضله مرغ: متناسب با جثه پرنده
در این مقاله معاینه مدفوع پرندگان بررسی شد.
وبسایت و اینستاگرام ما را دنبال نمایید
به روز ترین کلینیک دامپزشکی تهران، کلینیک دامپزشکی روژان
۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳۶۸-۰۲۱
طب پرندگان زینتی
قبل از انجام هرگونه اقدام با دامپزشک خود مشورت نمایید؛ادمین و سایت روژان پت هیچگونه مسئولیتی در قبال اقدامات خودسرانه و عواقب ناشی از آن ندارد.
