نقش hypercalcaemia و hypercalciuria در بیماری دستگاه ادراری خرگوشها
توضیحات
نقش hypercalcaemia و hypercalciuria در بیماری دستگاه ادراری خرگوشها
در این مقاله نقش hypercalcaemia و hypercalciuria در بیماری دستگاه ادراری خرگوشها بررسی خواهد شد:
معمولاًآسیب پذیری خرگوشهای خانگی نسبت به اختلالات دستگاه ادراری به خوردن رژیم غذایی دارای کلسیم مازاد نسبت داده شده است. فرض بر این است که رژیم غذایی دارای کلسیم بالا منجر به hypercalcaemia، hypercalciuria و انباشت رسوبات کلسیم در ادرار میشود. ارتباط میان متابولیسم کلسیم غیرعادی خرگوش و بروز اختلالات دستگاه ادراری نیازمند بررسی بیشتری است زیرا عوامل دیگری به جز میزان کلسیم بالا وجود دارند که زمینه را برای اختلالات دستگاه ادراری فراهم میکنند.
کلیه خرگوش با دفع کلسیم سازگار شده و وجود رسوب در ادرار بسیاری از خرگوشها عادی است. در بررسی پارامترهای هماتولوژیکی و بیوشیمیایی خرگوشهای خانگی مبتلا به بیماری دندان، مقایسه ای با گروه خرگوشهای آزادی که دسترسی آزادانه به سبزیجات طبیعی دارند، انجام شد. غلظت کل سرم کلسیم ۴۲۸ میلیمول/ لیتر در گروه خرگوشهای آزاد ثبت شده است که نشان میدهد هیچ بیماری دستگاه ادراری به جز ادرار لوله ای (که نرمال در نظر گرفته شده است) وجود ندارد (هارکورت-براون و بیکر، ۲۰۰۱).
گروه آزاد که زندگی طبیعی داشتند هیچ نشانه ای از اختلالات دستگاه ادراری در آنها وجود نداشت. با اینکه جذب رژیم غذایی دارای کلسیم بالا همیشه منجر به بیماری دستگاه ادراری نمیشود ولی خوردن کلسیم با مقدار پایین از بروز ادرار لجنی و اختلالات مربوطه پیشگیری میکند.
شیوع بیماری دستگاه ادراری در آمریکا بیشتر از انگلستان است. از لحاظ تاریخی، بسیاری از خرگوشهای خانگی انگلستان در آغلها نگهداری شدهاند و جیرههای غذایی حبوبات مخلوط خوردهاند. تغذیه گزینشی از جیرههای ترکیبی ممکن است منجر به کمبود کلسیم در تغذیه شود (هارکورت-براون، ۱۹۹۶). کمبود کلسیم و ویتامین D منجر به بیماری متابولیک استخوان میشوند و زمینه را برای بیماری دندان ایجاد مینمایند.
با بروز برندهای مختلف از رژیمهای غذایی تک عنصری و کیفیت بالا (که برای خرگوشهای خانگی انگلستان فرموله شدهاند) کمبود کلسیم در جامعه خرگوش خانگی رواج کمتری دارد.
این موضوع منجر به افزایش موازی شیوع بیماری دستگاه ادراری تحتانی در این کشور شده است. این بدان معنا نیست که رژیمهای غذایی حبه ای مسئول بیماری هستند بلکه فقدان تحرک، چرخه زندگی طولانی و عوامل مختلف اجتماعی، همگی در این بخش ایفای نقش میکنند. در سالهای اخیر، رژیمهای غذایی تک عنصری که کلسیم پایینی دارند، به عنوان علت این بیماری شناخته شده و درصدد مقابله با این مشکل هستند.
با اینکه بیماری دستگاه ادراری تحتانی در جامعه خرگوشها افزایش یافته است ولی میزان بیماریهای دندان نسبتاً ثابت باقی مانده است.
میزان فسفر رژیم غذایی عامل مهمی در دفع کلسیم ادراری است. از لحاظ آزمایشگاهی، محدود کردن فسفر رژیم غذایی منجر به hypercalciuria میشود (بیوردیو و همکاران، ۱۹۹۰؛ دی پالو و همکاران، ۱۹۸۸). کلسیم و فسفر در واکنش به hypophosphataemia از استخوان آماده میشوند و کلسیم مازاد در ادرار دفع میشود. خاک در برخی مناطق دنیا کمبود فسفر دارد و علوفه و مرغزار در مقایسه با حبهها، منبع ضعیفی از مواد معدنی است.
در یونجه دسترس پذیری فسفر برای خرگوشها کم است (چیکه و همکاران، ۱۹۸۵). احتباس ادرار با مقادیر زیاد رسوبات کلسیم در ادرار مرتبط است و ممکن است منجر به بیماری دستگاه ادراری شود. دلایل رفتاری و فیزیکی زیادی برای احتباس ادرار خرگوشهای خانگی وجود دارد. خرگوشهای وحشی مکرراً ادرار میکنند.
آنها در لانه ادرار نمیکنند بلکه در بالای زمین روی نقاط برجسته یا در قلمرو سایر خرگوشها به عنوان نشانه قلمرو شخصی ادرار میکنند. خرگوشهای اخته شده ادرار را دفع نمیکنند و نشانه قلمروشان به اندازه همتایان سالم نیست. انگیزه ادرار و نشانه گذاری قلمرو در خرگوشهای تنهایی که همسایه ای آنها را تهدید نمیکند، وجود ندارد. خرگوشهای خانگی ساکن مجبور به دفع ادرار در لانه بوده و تا آنجا که ممکن است ادرارشان را حبس میکنند.
خرگوشهایی که اضافه وزن دارند
یا از بیماریهای دردناکی مانند spondylitis یا قلابهای آویزان رنج میبرند، به منظور اتخاذ وضعیت صحیح قرارگیری برای ادرار، بی میل یا ناتوان هستند و درنتیجه ادرار را حبس میکنند. احتباس ادرار در خرگوشها منجر به رسوب در مثانه میشود. در مدت زمان دفع ادرار، supernatant دفع شده و رسوب در مثانه باقی میماند و درنهایت رسوبات یک خمیردندان لجن مانند چسبناک و ضخیم را تشکیل میدهد و درنهایت عفونت باکتریایی و بی اختیاری ادراری ایجاد میشود.
در این مقاله نقش hypercalcaemia و hypercalciuria در بیماری دستگاه ادراری خرگوشها بررسی شد.
وبسایت و اینستاگرام ما را دنبال نمایید
به روز ترین کلینیک دامپزشکی تهران، کلینیک دامپزشکی روژان
۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳۶۸-۰۲۱
این مقاله برگرفته از کتاب مرجع طب خرگوش (textbook of rabbit medicine – second
edition) می باشد.
نویسنده: پروفسور مولی وارگا
مترجم: دکتر احمدرضا الهیار ترکمن
مقاله فوق با اخذ مجوز از نویسنده و مترجم منتشر شده
است، لذا قبل از انجام هرگونه اقدام با دامپزشک خود مشورت نمایید؛ سایت کلینیک
دامپزشکی روژان و نویسنده، هیچگونه مسئولیتی در قبال اقدامات خودسرانه و عواقب
ناشی از آن ندارد. هر گونه کپی برداری به صورت کلی یا جزیی، مطابق ضوابط و قوانین،
مشمول پیگیری می باشد
