“ادرار لجنی” در خرگوش
توضیحات
“ادرار لجنی” در خرگوش
در این مقاله “ادرار لجنی” در خرگوش بررسی خواهد شد:
رسوبات کربنات کلسیم که در مثانه ایجاد شدهاند منجر به انباشتگی لجن یا خمیر ضخیم میشوند. لجن باعث تحریک lining مثانه شده، cystitis (التهاب مثانه) را بروز داده و ممکن است در ادرار، خون مشاهده شود. خرگوشهای مبتلا افسرده شده و ترجیح میدهند در لانه بمانند. دفع ادرار دردناک شده، لجن ادراری منجر به آماس مثانه میشود و احتباس ادرار را تشدید میکند. مثانه گسترش یافته و باد میکند. لمس مثانه خرگوش راحت نیست و معمولاً با واکنش straining (صاف کردن) همراه است.
مقادیر اندک ادرار عبور میکند و ممکن است به صورت قطرهای از مجرای ادرار دفع شود که همراه با سوزش خواهد بود. ادرار دفع شده ممکن است کمی کدر به نظر برسد ولی از لحاظ رادیوگرافی مثانه با رسوب radiodense پر شده است. در بیهوشی عمومی ممکن است مقادیر زیاد مواد لجنی و چسبناک از مثانه بیرون بیایند. بین ادرار خرگوشهای مبتلا به ادرار لجنی و ادرار نرمال حاوی رسوبات کربنات کلسیم، تفاوت هایی وجود دارد.
رسوب در ادرار لجنی
رسوبات متراکم را تشکیل میدهد ولی رسوبات کربنات کلسیم در ادرار نرمال به راحتی تکان خورده و سوسپانسیون را تشکیل میدهد. ادرار لجنی خرگوش را رنج میدهد. لجن مثانه، مجرای ادرار و پوست perineal را آزار داده و سبب درد و تحریک میشود. عفونت ثانویه و آماس مثانه شایع هستند. Dermatitis باکتریایی سطحی، درد و بی میلی به دفع ادرار بیماری تشدید میکنند. Urethritis منجر به بی اختیاری ادراری میشود.
بی اختیاری ادراری و سوزش ادرار پوست perineal
هر بیماری که دفع ادرار نرمال را متأثر سازد، ممکن است زنجیرهای از رویدادهایی را که منجر به سوزش ادرار پوست perineal میشوند، ایجاد کند.
بی اختیاری ادرار
ممکن است به علت از دست دادن کنترل مثانه که ناشی از بیماری عصبی مانند encephalitozoonosis یا مشکلات مهره ای است، رخ دهد. خرگوشها بی اختیاری ادرار قطره ای دارند، به طوریکه ناحیه perineal دائماً مرطوب و ملتهب میشود. بیماریهایی که سبب polydipsia و polyuria میشوند، حجم ادرار را افزایش داده و مثانه را خیس میکنند. سوزش ادرار نیز ممکن است نتیجه وضعیت آناتومیکی باشد که جهت پرش ادرار را متأثر میسازد و پوست را فراگرفته و سبب التهاب مزمن و درد میشود.
پوست preputial زخم شده ناشی از جراحات گازگرفتگی یا عفونتی است که جهت دفع ادرار را تغییر میدهد. مادههایی که اضافه وزن دارند، ممکن است skirt چربی را در اطراف perineum شکمی ایجاد کنند و دفع ادرار توسط خرگوش دشوارتر شود.
بی حرکتی
باعث میشود ادرار در مثانه رسوب نموده و زمینه را برای ادرار لجنی، آماس مثانه و urethritis و ترشح ادرار فراهم نماید. مشکلات مربوط به درد یا بی حرکتی نیز مانع تمیز کردن مؤثر خرگوش میشوند، به طوریکه پوست ملتهب و عفونی خواهد شد. خز نمدی و آلوده به کائکوتروفهای خورده نشده ممکن است منجر به بیماری دندان، چاقی و مشکلات انعطاف پذیری شود. بیماری دستگاه تولیدمثل یا Treponema cuniculi ممکن است منجر به عفونت perinealو التهاب پوست perineal شود. بی اختیاری واکنش هورمونی در دو ovariohysterectomized گزارش شده است (کاسلاو، ۱۹۸۹).
زمانی که ناحیه perineal ملتهب شد، dermatitis باکتریایی ثانویه رخ میدهد و با خز مرطوب، آلوده شده و نمدی تشدید میشود. تمیز کردن و لیسیدن پوست ملتهب دردناک است و کائکوتروفهای خورده نشده روی خز نمدی توسعه یافته و حتی بیماری را شدیدتر مینمایند.
صاحبان خرگوش اغلب سعی در حمام کردن و تمیز نمودن ناحیه بدون جدا کردن خز آلوده میکنند. خز آلوده شده و کثیف که با پوست ملتهب در تماس است، وضعیت را بدتر میکند. التهاب و درد اطراف ورودی مجرای ادرار منجر به چکه کردن ادرار شده و دایره بدخیم را شکل میدهد. درمان با شکستن این دایره میسر میشود.
درمان اختلالات دستگاه ادراری تحتانی مانند “ادرار لجنی” و سوزش ادرار
گاهی اوقات، امکان درمان عامل اصلی یعنی encephalitozoonosis یا spondylitis وجود ندارد و صاحبان باید از پیامدهای کنترل بلندمدت آگاه شوند و احتمالاً گزینه کشتن از روی ترحم( یوتانایز) انتخاب میشود.
در کوتاه مدت، سوزش ادرار خرگوشها با چیدن خز آلوده شده و نمدی اطراف perineum و قسمتهای داخلی رانها درمان میشوند. این روش زمانبر بوده اما ضروری است. برای پیشگیری از آسیب پوستی iatrogenic، نیاز به درمان وجود دارد.
پس از اینکه خز آلوده شده و مرطوب برداشته شد،
پوست را باید با یک ماده ضدعفونی کننده مانند chlorhexidine تمیز و قبل از استعمال درمان موضعی خشک نمود. Fuciderm (آزمایشگاههای لئو) مؤثر بوده ولی حاوی آستروئید است و جذب سیستمیک آستروئید موضعی با به کارگیری روی پوست شکسته شده افزایش مییابد. سایر ترکیبات موضعی مانند ژل petroleum، پماد اکسید زینک یا کرم مانع F10 نیز مفید هستند.
جدا کردن پوست عفونی سطحی perineum و پوست داخلی رانها ادرار را کمتر دردناک میکند و دایره بدخیم در خرگوشهای مبتلا به اختلالات دستگاه ادراری تحتانی را میشکند. همچنین باعث آسودگی و تحرک بیشتر خرگوش میشود.
شیرین کردن آب آشامیدنی با ساکارز
یا آب میوههایی مانند Ribena خرگوش را تشویق میکند تا بیشتر بنوشد. داروهای ادرارآور را میتوان استفاده نمود ولی تغییر رژیم غذایی خرگوش و گنجاندن مقدار زیادی سبزیجات حاوی آب، ایمن تر، ارزان تر و برای خرگوش دلپذیرتر است. بسیاری از گیاهان وحشی مانند قاصدکها، goosegrass، بارهنگ و بومادران خاصیت ادرارآور دارند و برای خرگوش لذتبخش هستند. فرصت دادن برای چریدن و جهیدن آزادانه به جذب آب کمک کرده و ورزش و ادرار را تشویق میکند.
رژیم غذایی متعادل با میزان کلسیم و فسفر کافی برای خرگوش نیاز است. مهم است که یک رژیم غذایی فقیر از لحاظ کلسیم یا فسفر به خرگوش داده نشود. کمبود کلسیم موجب استخوان پوکی و مشکلات دندان میشود. کمبود فسفر باعث دفع کلسیم ادراری شده و hypercalciuria و کاهش استخوان را تشدید میکند. همه ویتامینها و مکملهای معدنی باید از رژیم غذایی خارج شوند. ازدیاد فیبر در علوفه یا چمن دارای کیفیت خوب لازم است. یونجه نباید خورانده شود. میزان اندکی از جیره غذایی غنی شده متعادل باید داده شود.
سبزیجات دارای کلسیم بالا مانند:
- کلم برگ
- بروکلی
- شلغم
- کلم چینی
- شاهی آبی
باید اجتناب شوند ولی مقادیر اندک قاصدک قابل قبول است زیرا خاصیت ادرارآور دارد.
میزان کلسیم سبزیجاتی مانند:
- کلم
- زردک
- کرفس
- خیار
متوسط است.
برای افزایش میزان آب، همه سبزیجات به صورت مرطوب خورانده میشوند (شسته شوند ولی خشک نشوند). از خوراندن علوفه یونجه به عنوان یک غذای مستقل باید اجتناب شود.
در این مقاله “ادرار لجنی” در خرگوش بررسی شد.
وبسایت و اینستاگرام ما را دنبال
نمایید
به روز ترین کلینیک دامپزشکی تهران، کلینیک دامپزشکی روژان
۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳۶۸-۰۲۱
این مقاله برگرفته از کتاب مرجع طب خرگوش (textbook of rabbit medicine – second
edition) می باشد.
نویسنده: پروفسور مولی وارگا
مترجم: دکتر احمدرضا الهیار ترکمن
مقاله فوق با اخذ مجوز از نویسنده و مترجم منتشر شده است، لذا قبل از انجام هرگونه اقدام با دامپزشک خود مشورت نمایید؛ سایت کلینیک دامپزشکی روژان و نویسنده، هیچگونه مسئولیتی در قبال اقدامات خودسرانه و عواقب ناشی از آن ندارد. هر گونه کپی برداری به صورت کلی یا جزیی، مطابق ضوابط و قوانین،
مشمول پیگیری می باشد.
