Encephalitozoon cuniculi در خرگوش

Encephalitozoon cuniculi در خرگوش

در این مقاله Encephalitozoon cuniculi در خرگوش بررسی خواهد شد:

Encephalitozoon cuniculi یک انگل microsporidian است که بخش وسیعی از گونه‌ها را مبتلا می‌کند. Encephalitozoonosis در خرگوش‌ها شایع است (۵۲ درصد خرگوش‌های انگلستان علائم سرولوژی در مطالعه انجام­ شده توسط کیبل و شاو، ۲۰۰۹ را نشان دادند). Encephalitozooonosis موجب زخم‌های granulomatous در مغز و کلیه می‌شود. بافت مردگی کانونی به کلیه ظاهر حفره­دار می‌دهد.

Encephalitozoon cuniculi نیز سبب phacoclastic uveitis می‌شود.

علائم بالینی شامل E. cuniculi، نارسایی ناپیدا تا خفیف کلیوی و آشفتگی عصبی است. عفونت ممکن است پنهان باشد و هرگز به­ صورت بالینی بروز نیابد. انگل در بسیاری از کلونی‌های خرگوش همه ­گیر است. آزمایشگاه تجاری از لحاظ سرولوژی انبار خود را برای وجود E. cuniculi غربال نموده و حیوانات مبتلا را جمع ­آوری کردند. شایع‌ترین نمود بالینی بیماری vestibular است. انتقال انگل از طریق ادرار آلوده به اسپورها صورت می‌گیرد.

اسپورها به سلول‌های mucosa روده­ای حمله نموده و در آنجا تکثیر شده و به سیستم reticuloendothelial حمله می‌کنند و انگل را در کل بدن پخش می‌کنند. درنهایت، این ارگانیسم در مغز و کلیه ساکن شده و گاهی اوقات در عضله قلب جای می‌گیرد. E. cuniculi در کلیه در سلول‌های ایتلیال لوله ­ای یافت می‌شوند و اسپورها را در ادرار بیرون می‌ریزند. عفونت دو رگه ممکن است در بین خرگوش‌ها و جوندگان رخ دهد.

علائم سیستم عصب مرکزی (CNS) منتسب به Encephalitozoon cuniculi

علائم CNS به granulomatous encephalitis مربوط هستند و شامل مرگ ناگهانی، seizures، گردن ­کجی، ataxia، فلجی ناقص یا paralysis هستند. زمانی که سلول‌های مغز برای آزادسازی parasites در بافت‌های مجاور پاره شدند، علائم به­ سرعت بروز می‌یابند. علائم عصبی خفیف­ تر نیز ممکن است رخ دهند و توسط صاحب خرگوش مشاهده شوند.

برخی خرگوش‌ها nystagmus یا sway هنگام استراحت دارند. سایر خرگوش‌ها بی ­قاعده بوده و شلخته به نظر می‌رسند. ناشنوایی و تغییرات رفتاری در جانوران seropositive گزارش شده است. بی ­اختیاری، polydypsia و polyuria نیز ممکن است ناشی از عفونت E. cuniculi باشند اما مشخص نیست که به پیامدهای رفتاری زخم‌های مرکزی مرتبط بوده و یا ناشی از نارسایی خفیف کلیوی هستند. شایع‌ترین نشانه عصبی بیماری vestibular که طیفی از کجی سر خفیف تا شدید جانور را دارد این است که حیوان نمی‌تواند راست باشد و چرخ خورده و hemiparetic می‌شود.

تغییرات آن‌هایی هستند که meningo-encephalomyelitis granulomatous غیر چرکی focal با astrogliosis و تصفیه لنفوسیتی perivascular هستند (پرسی و بارتولد، ۱۹۹۳). گرانولوم ­ها با ناحیه مرکزی بافت مرده و پوشیده ­شده با لنفوسیت‌ها، سلول‌های پلاسما، microglia، سلول‌های اپیتلوئید و گاهی اوقات سلول‌های بزرگ است.

در سایر نمونه‌ها، فقط تراکم انبوه سلول‌های glial چشمگیر است. در مغز به نظر می‌رسد که مکان‌های predilection وجود ندارند و گرانولوم ­ها به­ طور تصادفی در کل ناحیه پخش شده‌اند. این جراحات در طناب نخاعی و مخچه یافت شده‌اند. در بسیاری از نمونه‌ها، این ارگانیسم در زخم‌های مزمن قابل تشخیص نیست ولی در سلول‌های متورم که واکنش التهابی قابل­ تشخیصی ندارند، تعداد زیادی دیده شده است (کاکیس و گریتی، ۱۹۹۴).

بیماری Vestibular

بیماری Vestibular در خرگوش‌ها ممکن است با تاب خوردگی گردن، کجی گردن، otitis میانی یا داخلی، labyrynthitis یا کجی سر مشخص شود. لیستی از تشخیص‌های افتراقی شامل نئوپلازی، آبسه‌ها، تروما، بیماری عروقی، توکسوپلاسموز و سایر علل غیر خاص بیماری عصبی هستند.

بیماری Vestibular در خرگوش‌های خانگی اغلب اوقات به E. cuniculi نسبت داده می‌شود. Pasteurellosis مهم‌ترین تشخیص افتراقی است. سیستم vestibular مسئول حفظ وضعیت نسبت به نیروی جاذبه و حرکات چشم‌ها نسبت به موقعیت سر است. سیستم vestibular جانبی متشکل از labyrinth، گانگیلون vestibular و شاخه ای از VIII امین عصب جمجمه ای vestibular است.

labyrinth در گوش داخلی قرار گرفته و با استخوان شقیقه ای petrous احاطه شده است. عصب vestibular از طریق مجرای آکوستیک داخلی در حفره جمجمه عبور کرده و وارد مغز استخوان rostral در زاویه cerebromedullary می‌شود. آکسون های عصب vestibular در vestibular nuclei مغز استخوان یا مخچه خاتمه می‌یابند.

بیماری vestibular مرکزی ناشی از زخم‌های ساقه مغز است ولی بیماری vestibular جانبی ناشی از زخم‌های حلزون گوش و vestibular apparatus در گوش داخلی یا در امتداد عصب vestibular است. در امریکا، مهاجران مخ larval از طریق larva کرم روده Baylisascaris می‌توانند منجر به کجی گردن شوند. انگل با غذایی که با پشکل‌های راکون آلوده شده، خورده می‌شود.

این بیماری ناشی از تغذیه با علوفه است.

Baylisascaris در انگلستان رخ نمی‌دهد. دو علت اصلی بیماری vestibular در خرگوش‌های خانگی انگلستان، عفونت pasteurellosis و E. cuniculi است. عفونت Pasteurella multocida بالا رونده ممکن است از حفره بینی به گوش میانی در امتداد لوله eustachian به گوش داخلی و دستگاه vestibular پخش شود. در برخی موارد، آبسه‌های مغز در امتداد دستگاه vestibular یافت می‌شوند. این دو بیماری همزمان رخ می‌دهند زیرا encephalitozoonosis عملکرد ایمنی را کاهش می‌دهد.

کانستیر و نائومن (۱۹۸۳) شیوع encephalitozoonosis و pasteurellosis را به عنوان یک علت کجی سر در گونه‌های کوتوله و غیر کوتوله مقایسه نمودند. خرگوش‌های کوتوله جانوران خانگی و گروه غیر کوتوله خرگوش‌های آزمایشگاهی بودند. همه این موارد هنگامی که بیماری کجی گردن رخ داد، از روی ترحم کشته شدند. گوش‌های میانی و بیرونی برای وجود چرک یا کرم‌های گوش و اندام‌های داخلی و مغز از لحاظ بافت شناسی معاینه شدند.

خرگوش‌های آزمایشگاهی غیر کوتوله otitis درونی و empyaema داشتند. Pasteurella multocida از غشاهای چرکی و موکوس ایزوله شد. به جز یک مورد،۹ گروه از خرگوش‌های خانگی علائم otitis نشان دادند ولی همگی جراحات مغز و کلیوی ناشی از encephalitozoonosis داشتند.

تفاوت میان pasteurellosis و encephalitozoonosis

تشخیص افتراقی مهم گردن کجی میان عفونت pasteurellosis و E. cuniculi در خرگوش‌های خانگی انگلستان باید انجام شود. سایر بیماری‌ها ممکن است ناشی از علائم vestibular مانند toxoplasmosis یا تومورهای مغزی باشند ولی نادر هستند. تشخیص قطعی را فقط در معاینه پس از مرگ هنگامی که گوش داخلی و بافت مغز را بتوان از لحاظ بافت شناسی و grossly بررسی کرد، ایجاد می‌شود.

Pasteurella multocida ناشی از عفونت چرکین گوش داخلی و آبسه‌های دستگاه vestibular است. آبسه‌ها غیر قابل دسترس هستند و فقط امید درمان کمک به پیشگیری از انتشار بیشتر از طریق آنتی بیوتیک ها و محصور کردن عفونت است. این بیماری تمایل به پیشروی دارد.

Encephalitozoon cuniculi ناشی از جراحات granulomatous در سراسر مغز و طناب نخاعی است. این علائم با پارگی سلول‌های مغزی مرتبط‌اند. بیماری تمایلی به پیشروی ندارد و تشخیص به شدت علائم بستگی دارد. اگر شیوع اولیه تهدید کننده حیات نباشد، خرگوش می‌تواند زنده بماند و ریکاوری کامل یا جزئی می‌یابد.

در بسیاری از موارد pasteurellosis ناشی از بیماری vestibular جانبی و encephalitozoonosis ناشی از بیماری vestibular مرکزی است. معاینه بالینی برای تشخیص بیماری vestibular جانبی از مرکزی کمک می‌کند. معاینه عصبی خرگوش‌ها مشکل است به ویژه اگر غلتیدن و panicking هنوز حفظ نشده باشند. آزمایش سرولوژی می‌تواند روشی برای رد کردن E. cuniculi به عنوان علت بیماری vestibular در عفونت‌های آزمایشگاهی باشد و آنتی بیوتیک ها خیلی زود قبل و بعد از بروز جراحات در کلیه و مغز تشخیص داده می‌شوند (کوکس و گالیچیو، ۱۹۷۸).

سوکیا و همکاران (۲۰۰۹) نشان دادند که IgM مثبت و IgG titre، encephalitozoonosis فعال دارند و IgG مثبت فقط بروز/عفونت مزمن را نشان می‌دهد. می‌توان تصور کرد که خرگوشی که در معرض قرار گرفته، pasteurellosis را بروز داده است.

بنابراین آزمایش سرولوژی مثبت تشخیص قطعی ارائه نمی‌دهد ولی نشانه قوی از encephalitozoonosis به­ عنوان علت بیماری vestibular است.

بعید است که نتایج منفی کاذب، علائم حاد بیماری را نشان دهند.

از لحاظ آزمایشگاهی، هیچ ارتباطی بین پادتن titre و وجود آنتی­ژن E. cuniculi در مغز یافت نشد (کانستیر و همکاران، ۱۹۸۶). خون­ شناسی می‌تواند leucocytosis یا neutrophilia را نشان دهد و عفونت باکتریایی و pasteurellosis را ثابت کند. خرگوش‌هایی که از encephalitozoonosis رنج می‌برند، ممکن است نارسایی خفیف کلیوی داشته باشند. معاینه کانال بیرونی گوش بعید است تشخیص داده شود. بسیاری از خرگوش‌ها (به ­ویژه گونه‌های گوش ­آویزان) مواد چرکینی در کانال افقی دارند. از بین بردن مواد برای دیدن غشاء صماخی با اتوسکوپ و آندوسکوپ دشوار است. وجود مواد چرکین در کانال گوش بیرونی به این معنا نیست که عفونت چرکین ناشی از علائم vestibular است. انجام رادیولوژی می‌تواند به دیدن جراحات در tympanic bullae که نشانه وجود عفونت است و نشان می‌دهد که pasteurellosis ناشی از هر نشانه vestibular است، کمک ‌کند.

تشخیص و درمان خرگوش‌های مبتلا به بیماری vestibular

علائم Vestibular به ­سرعت بروز یافته و قبل از به دست آمدن نتایج سرولوژی، معمولاً نیاز به درمان دارند. تشخیص افتراقی میان encephalitozoonosis و pasteurellosis بر اساس معاینه بالینی دشوار است؛ بنابراین در موارد حاد، رویکرد همه ­جانبه ­ای نیاز است. این رویکرد بر این اساس کار می‌کند که تشخیص ضعیف بوده و هیچ ­چیز با درمان تهاجمی از بین نرفته است.

برعکس، در موارد بیماری خفیف  vestibularکه ناشی از encephalitozoonosis است، معمولاً بدون درمان حل می‌شود. Fenbendazole باید در پروتکل درمانی وارد شود تا بتوان E. cuniculi را از بین برد و از انتشار آن هنگام تماس با خرگوش جلوگیری کرد. زمانی که علائم vestibular بروز یافتند و تشخیص با توجه به شدت علائم بالینی، بدتر شد، Encephalitozoonosis و pasteurellosis هر دو، تشخیص ضعیفی دارند. بااین­حال، برخی از خرگوش‌ها احیاء شده و بسیاری از خرگوش‌های مبتلا به کجی خفیف سر یاد گرفته ­اند تا با ناتوانی مبارزه کرده و به زندگی تقریباً نرمال خود ادامه دهند.

اگر زخم متوقف شود یا به کندی تغییر کند

سیستم عصبی می‌تواند اختلالات vestibular را جبران کند. فعالیت اجباری که چالش‌هایی برای سیستم vestibular ایجاد می‌کند، نرخ بهبود را افزایش می‌دهد.

معمولاً خرگوش از لحاظ بالینی خوب به نظر می‌رسد و هنگام استرس (مثلاً دیدن دام­پزشکان) بیماری‌ عود می‌کند. برعکس، دوره بی ­حرکت شدن پس از جراحت حاد vestibular نه­ تنها باعث احیاء کند می‌شود بلکه بازیابی عملکرد vestibular را نیز محدود می‌نماید (توماس، ۲۰۰۰)؛ بنابراین با اینکه حبس کردن یک جانور مبتلا به بیماری vestibular در قفس برای پیشگیری از آسیب لازم است ولی باید اقدام نرمالی را در حد امکان انجام داد.

اگر خرگوش‌های مبتلا به کجی گردن بتوانند در حالت ایستاده قرار گیرند، می‌توانند غذا بخورند. اشتها یک شاخص تشخیص است. خرگوش‌هایی که مبتلا به بیماری vestibular و نمی‌توانند یا میل به خوردن ندارند، بعید است که بهبود یابند. این تشخیص در خرگوش‌هایی که همچنان به خوردن ادامه می‌دهند، بهتر است.

در این مقاله Encephalitozoon cuniculi در خرگوش بررسی شد.

وبسایت و اینستاگرام ما را دنبال نمایید

به روز ترین کلینیک دامپزشکی تهران، کلینیک دامپزشکی روژان

۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳۶۸-۰۲۱

طب خرگوش

نویسنده:پروفسور مولی وارگا

مترجم:آقای دکتر احمدرضا الهیار ترکمن

قبل از انجام هرگونه اقدام با دامپزشک خود مشورت نمایید؛ادمین و سایت روژان پت هیچگونه مسئولیتی در قبال اقدامات خودسرانه و عواقب ناشی از آن ندارد.