فلسفه ماهی قرمز در هفت سین

مدت زمان مطالعه : 2 دقیقه

توضیحات

فلسفه ماهی قرمز در هفت سین

اگر شما یک فرد ایرانی هستید به احتمال زیاد به تعداد سال‌های زندگیتان تا به حال سفره هفت سین چیده‌اید.
ماهی قرمز یک عضو جدا نشدنی از سفره هفت سین ایرانی می‌باشد، که در زمان نو شدن سال در عید نوروز چیده می‌شود.
گاهاً فکر می‌کنیم که فلسفه ماهی قرمز در هفت سین چیست ؟ اما پیدا شدن مجسمه‌های ماهی قرمز به جامانده از زمان هخامنشیان نشان می‌دهد که این رسم شاید در میان ایرانیان دیرینه است و جزو آیین‌های دیرینه ایرانیان می‌باشد.
برخی تاریخ نویسان نوشته‌اند که گونه‌هایی از ماهی قرمز در گذشته از ایران به کشور چین صادر می‌شده اما عده‌ای دیگر می‌گویند که در تابلوهای نقاشی به جا مانده از زمان قاجار اثری از ماهی قرمز نیست و در نتیجه حضور ماهی قرمز در سفره هفت سین امری تازه و مربوط به دوران معاصر است.
همچنین ایرانیان در آن زمان ماهی قرمز را بر سر سفره هفت سین می‌گذاشتند تا از برج حوت(اسفندماه) به برج حمل(فروردین ماه) تغییر کنند.
درباره فلسفه ماهی قرمز در هفت سین دلایل گوناگونی آورده شده اما به طور کلی ماهی قرمز نماد برج حوت یا برج ماهی در گاهشمار هجری شمسی برجی می‌باشد، که سال‌ها به طور غیر رسمی در ایران رواج داشت.
از سوی دیگر فلسفه ماهی قرمز در هفت سین به علت این است که تحمل این ماهی در مقابل شرایط نامساعد محیطی و تغذیه‌ای بیش از دیگر ماهی‌ها بوده و رنگ آن نیز بسیار جذاب و زیبا است.
اخیرا بررسی‌ها نشان می‌دهد که ایرانیان بیش از ۲۵۰۰ سال قبل با ماهی قرمز آشنایی داشته‌اند.
ماهی قرمز یا گلد فیش که با نام‌های زرماهی، ماهی سرخ، ماهی طلایی، ماهی گلی و ماهی حوض شناخته می‌شود گونه‌ای ماهی از سرده کپورچه‌ها می‌باشد.

تاریخچه ورود ماهی قرمز به سفره هفت سین

اگر شما به دنبال فلسفه ماهی قرمز در هفت سین هستید، پس به هیچ عنوان نباید تاریخچه ورود ماهی قرمز به سفره هفت سین را از دست بدهید.
در حدود ۸۰ سال قبل به همراه ورود چای به ایران ماهی قرمزی، که سمبل عید چینی است به سفره‌های هفت سین مراسم عید نوروز ما وارد شد.
اما در رسوم چینی در واقع ماهی قرمز را رها می‌کنند تا زندگی جریان یابد، اما مطابق رسوم ما ماهی قرمز باید در تنگ بلورین بر سر سفره قرار گیرد.
جالب است بدانید که در هیچ یک از مراسم‌های سنتی ایرانی در مورد ماهی قرمز در سر سفره هفت سین چیزی یافت نشده است.
در میان رسوم زرتشتی در سفره عید، انار به نشانه باروری و عشق و سیب سرخ درون ظرف آب مقدس رها می‌شود، تا عشق و باروری را به نمایش بگذارد.
در واقع اگر ایرانی‌ها می‌دانستند که ماهی قرمز هیچگونه ریشه تاریخی در سفره هفت سین و عید نوروز ندارد؛ احتمالا به جای پرداخت هزینه برای خرید این ماهی زیبا و سپس از بین رفتنشان به علت ناتوانی در نگهداری مناسب و ناآگاهی، از سیب قرمز و انار بر سر سفره هفت سین استفاده می‌کردند.

آیا فلسفه ماهی قرمز در هفت سین به خاطر رنگ قرمز آن است؟

به طور کلی از آنجا که رنگ سرخ به معنای مهر، پیروزی، شادی، سرزندگی و برکت می‌باشد؛ عده‌ای علت استفاده از ماهی قرمز بر سر سفره هفت سین را رنگ قرمز آن می‌دانند.
به طور کلی رنگ قرمز همیشه یادآور حال و هوای نوروز و سفره هفت سین برای ایرانیان بوده از لباس سرخ حاجی فیروز تا ربان سرخ دور سبزه‌ها و سرخی آتش چهارشنبه؛ سوری همگی نمایانگر آن است که شاید علت استفاده از ماهی قرمز بر سر سفره هفت سین رنگ آن می‌باشد.
در واقع این تفکر که ماهی قرمز را به علت رنگش برای سفره هفت سین انتخاب کرده‌اند. از آنجایی شدت گرفت که برخی از مردم در زمان تقارن نوروز با ماه محرم، ماهی سیاه را جایگزین ماهی قرمز سفره هفت سین کردند.

آیا رهاسازی ماهی قرمز در طبیعت کار درستی است؟

یکی از رایج‌ترین اقداماتی که مردم پس از نوروز انجام می‌دهند، رهاسازی ماهی قرمز در رودخانه‌ها، دریاچه‌ها یا حتی جوی‌های آب شهری است. این کار از نظر بسیاری از مردم نشانه‌ای از مهربانی و آزادی برای ماهی‌ها است، اما در واقعیت، این کار می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند:

الف) خطر برای اکوسیستم طبیعی

ماهی قرمز یک گونه مهاجم است و در صورتی که در طبیعت رها شود، می‌تواند به سایر گونه‌های آبزی آسیب برساند. این ماهی‌ها با تغذیه از تخم و لارو سایر ماهی‌ها و گیاهان آبی، تعادل اکوسیستم را بر هم می‌زنند. در بسیاری از کشورها، گلدفیش‌ها به عنوان یک تهدید زیست‌محیطی شناخته شده‌اند، زیرا می‌توانند در طبیعت زنده بمانند، رشد کنند و حتی تکثیر شوند.

ب) خطر برای خود ماهی

ماهی‌های قرمز که در خانه نگهداری شده‌اند، به محیط‌های طبیعی عادت ندارند. بسیاری از آن‌ها پس از رهاسازی در طبیعت، به دلیل تغییرات دما، کمبود غذا یا شکار شدن توسط سایر حیوانات، زنده نمی‌مانند. آب رودخانه‌ها و دریاچه‌ها معمولاً برای ماهی‌های قرمز خانگی بیش از حد سرد یا آلوده است.

بنابراین، رهاسازی ماهی قرمز در طبیعت نه‌تنها برای محیط‌زیست مضر است، بلکه می‌تواند باعث مرگ سریع خود ماهی نیز شود.

نگهداری ماهی قرمز در خانه

یکی از بهترین گزینه‌ها برای مراقبت از ماهی قرمز پس از نوروز، نگهداری آن در شرایط مناسب در خانه است. گلدفیش‌ها می‌توانند سال‌ها زنده بمانند و حتی به اندازه قابل‌توجهی رشد کنند.

الف) انتخاب آکواریوم مناسب

  • تنگ‌های کوچک، مکان مناسبی برای نگهداری طولانی‌مدت ماهی قرمز نیستند.
  • برای هر ماهی قرمز حداقل یک آکواریوم ۲۰ تا ۴۰ لیتری توصیه می‌شود.
  •  استفاده از فیلتر آب برای تمیز نگه‌داشتن محیط ضروری است.
  •  ماهی قرمز به آب با اکسیژن کافی نیاز دارد، بنابراین وجود یک پمپ هوا یا سنگ هوادهی مفید خواهد بود.

ب) تغذیه صحیح

گلدفیش‌ها رژیم غذایی متنوعی دارند. می‌توان از غذاهای مخصوص گلدفیش، سبزیجاتی مانند نخودفرنگی بدون پوست و اسفناج، و کرم‌های منجمد استفاده کرد.

از دادن نان و برنج به ماهی خودداری کنید، زیرا باعث مشکلات گوارشی می‌شود.

ج) تعویض منظم آب

 • هر هفته ۲۰ تا ۳۰ درصد از آب آکواریوم را تعویض کنید تا نیترات‌ها و آمونیاک‌های مضر کاهش یابند.

 • آب جدید را قبل از اضافه کردن به آکواریوم، به مدت ۲۴ ساعت در ظرفی جدا بگذارید تا کلر آن از بین برود.

د) توجه به سلامت ماهی

 • اگر ماهی بی‌حال است، باله‌هایش را جمع کرده یا تغییر رنگ داده است، ممکن است دچار بیماری شده باشد.

 • نظافت آکواریوم و استفاده از آب بدون کلر، از بروز بیماری‌ها جلوگیری می‌کند.

سپردن ماهی به افراد علاقه‌مند یا مراکز نگهداری

اگر امکان نگهداری از ماهی قرمز را ندارید، بهترین گزینه این است که آن را به فردی که تجربه و امکانات لازم را دارد، بسپارید. برخی از افراد علاقه‌مند به آکواریوم‌داری می‌توانند شرایط بهتری برای نگهداری ماهی فراهم کنند.

همچنین، برخی باغ‌های گیاه‌شناسی، حوضچه‌های عمومی و مراکز نگهداری حیوانات خانگی ممکن است ماهی‌های قرمز را بپذیرند. قبل از سپردن ماهی، مطمئن شوید که شرایط نگهداری در آن مکان مناسب است.

ایجاد حوضچه خانگی برای ماهی قرمز

اگر فضای کافی در خانه یا حیاط خود دارید، می‌توانید یک حوضچه کوچک خانگی برای نگهداری ماهی قرمز ایجاد کنید. این روش، علاوه بر ایجاد محیطی طبیعی‌تر برای ماهی، می‌تواند زیبایی خاصی به محیط زندگی شما بدهد.

نحوه ساخت حوضچه خانگی

  •  از یک وان بزرگ یا حوض آماده پلاستیکی برای ایجاد زیستگاه مناسب استفاده کنید.
  • کف حوضچه را با شن و سنگ‌های ریز بپوشانید.
  •  گیاهان آبی مانند نیلوفر آبی یا سرخس آبی اضافه کنید تا اکسیژن کافی برای ماهی فراهم شود.
  •  حوضچه را در مکانی قرار دهید که نور خورشید بیش از حد شدید نباشد.
  •  برای جلوگیری از راکد شدن آب، از یک پمپ آب کوچک استفاده کنید.

آموزش به دیگران درباره نحوه نگهداری صحیح ماهی قرمز

بسیاری از مشکلاتی که برای ماهی قرمز پس از نوروز پیش می‌آید، به دلیل کمبود آگاهی عمومی است. اگر می‌خواهید تغییری مثبت ایجاد کنید، می‌توانید دیگران را درباره نحوه صحیح نگهداری ماهی قرمز آگاه کنید.

چگونه آگاهی را افزایش دهیم؟

  • در مدارس و مهدکودک‌ها درباره اهمیت مراقبت از حیوانات صحبت کنید.
  • در شبکه‌های اجتماعی تجربه خود را در مورد نگهداری از ماهی قرمز به اشتراک بگذارید.
  • از خرید ماهی قرمز از فروشندگان نامعتبر که شرایط نامناسبی برای نگهداری دارند، خودداری کنید.

نتیجه‌گیری

پس از نوروز، بهترین کار برای ماهی قرمز این است که آن را در محیطی مناسب نگهداری کنیم یا به افراد و مراکز معتبری بسپاریم که بتوانند از آن مراقبت کنند. رهاسازی ماهی در طبیعت نه‌تنها به اکوسیستم آسیب می‌زند، بلکه شانس زنده ماندن ماهی را نیز کاهش می‌دهد. نگهداری از ماهی قرمز در آکواریوم مناسب، ایجاد حوضچه خانگی یا سپردن آن به افراد علاقه‌مند، راهکارهایی هستند که می‌توانند آینده بهتری برای این موجودات دوست‌داشتنی رقم بزنند. با آموزش و آگاهی‌بخشی، می‌توان از مرگ و رنج بی‌دلیل هزاران ماهی قرمز پس از نوروز جلوگیری کرد

وبسایت و اینستاگرام ما را دنبال نمایید

به روز ترین کلینیک دامپزشکی تهران، کلینیک دامپزشکی روژان

۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳۶۸-۰۲۱

قبل از انجام هرگونه اقدام با دامپزشک خود مشورت نمایید؛ادمین و سایت روژان پت هیچگونه مسئولیتی در قبال اقدامات خودسرانه و عواقب ناشی از آن ندارد.

دیدگاه ها