Treponematosis یا سیفیلیس خرگوش
توضیحات
Treponematosis یا سیفیلیس خرگوش:
Treponematosis یک بیماری عفونی است که بهصورت جنسی منتقل میشود. این بیماری گاهی اوقات سیفیلیس (Syphilis) یا spirochaetosis مقاربتی (Sexually Transmitted Spirochaetosis) نامیده میشود. این بیماری توسط Treponema paraluiscuniculi که یک اسپیرومیکروب مشابه Treponema pallidum (ارگانیسم عامل سیفیلیس انسانی) است، ایجاد میشود. این دو ارگانیسم از لحاظ آنتیژنی مشابه هستند. پس از کشف T. cuniculi در سال ۱۹۱۲، برخی از پژوهشگران آن را بهمنظور بررسی عفونت فاقد نشانه و انتقال پروتئین برای ایجاد واکسن سیفیلیس آزمایش کردند (دیلونگ و مانینگ، ۱۹۹۴).
پژوهشگران دریافتند که انسانها نمیتوانند با T. cuniculi آلوده شوند، ولی خرگوشها میتوانند با T. pallidum آلوده شوند. Treponema paraluiscuniculi بهویژه در خرگوشهای وحشی، ازجمله خرگوشهای صحرایی، دیده میشود. انتقال عمودی نیز ممکن است رخ دهد، بهطوریکه خرگوشهای نوزاد از طریق کانال تولد مادر آلوده به این ارگانیسم مبتلا میشوند. این بیماری گاهی اوقات در خرگوشهای خانگی، بهویژه آنهایی که به تازگی خریداری شدهاند، مشاهده میشود. این بیماری با زخمهای پوستهشده در نواحی اتصالهای mucocutaneous مانند بینی، لبها، پلکها یا اندامهای تناسلی خارجی نمایان میشود.
علائم و نشانهها (Symptoms and Signs):
زخمها در نواحی hyperaemia یا oedema شروع میشوند. ابتدا به صورت جوشهای erythematous ظاهر میشوند و سپس به ندولهای پستانکی بزرگی تبدیل میشوند که روی سطح ساییدهشده خونریزی کرده و پوستهپوسته میشوند. جراحات مزمن ممکن است گاهی خونریزی کنند. ممکن است hyperplasia گرههای لنفاوی منطقهای نیز دیده شود. در خرگوشهای نر، نواحی prepuce و در خرگوشهای ماده vulva معمولاً مکانهای عفونت هستند و زخمها ممکن است به مقعد و پوست اطراف آن گسترش یابند.
این بیماری بیشتر در خرگوشهای جوان شایع است، ولی گاهی در خرگوشهای بالغ خانگی نیز مشاهده میشود. زخمها ممکن است در بیماریهای درماننشده به مدت طولانی باقی بمانند. این بیماری دوره نهفتگی طولانی دارد و زخمها معمولاً ظرف ۳-۶ هفته پس از عفونت ظاهر میشوند، در حالی که seroconversion (تغییر در وضعیت سرمشناسی) طی ۸-۱۲ هفته رخ میدهد. پژوهشها نشان دادهاند که دوره نهفتگی ممکن است ۱۰-۱۶ هفته طول بکشد (دیجیاکومو و همکاران، ۱۹۸۴). عفونتهای بیعلامت شایع هستند و جنکینز (۲۰۰۱) دریافت که تقریباً ۲۵ درصد از خرگوشهایی که از نظر سرمشناسی بررسی شدهاند، آلوده بودهاند.
تشخیص (Diagnosis):
تشخیص مثبت میتواند از طریق معاینه مواد بهدستآمده از زخمها، بیوپسی پوست (skin biopsy) یا سرمشناسی (serology) انجام شود. همچنین از نمونهبرداری بزاق برای بررسی ارگانیسم موجود در میان لایههای پوست استفاده میشود. گاهی اوقات، این ارگانیسم را میتوان در میکروسکوپ تاریک میدانی (dark-field microscope) مشاهده کرد. زخمها باید بلافاصله با پنبه و سالین استریل تمیز شده و ماده مترشحه معاینه شود. آزمایشهای سرمشناسی نیز در ایالاتمتحده موجود است، اما ممکن است زخمها قبل از بروز سرولوژی مثبت ایجاد شوند و در نتیجه نتایج منفی غلط در مراحل ابتدایی آلودگی دیده شود. در خرگوشهایی که تحت درمان آنتیبیوتیکی قرار گرفتهاند، معمولاً کاهش یا ناپدید شدن تدریجی آنتیبادیها مشاهده میشود (دیلونگ و مانینگ، ۱۹۹۴).
درمان (Treatment):
تشخیصهای احتمالی Treponematosis را میتوان با واکنش به درمان تأیید کرد. پنیسیلین (Penicillin) درمان انتخابی است و معمولاً مؤثر است. سایر آنتیبیوتیکها به اندازه آن مؤثر نیستند. پروتکل درمانی پیشنهادی شامل سه تزریق پنیسیلین با فواصل یک هفته است (کانلیف-بیمر و فوکس، ۱۹۸۱). دوز معمول پنیسیلین معمولاً بهصورت واحدهای بینالمللی (IU) مشخص میشود و ۴۲۰۰۰ IU/kg تزریق هفتگی پیشنهاد میشود.
در خرگوشهای خانگی، تزریقات طولانیمدت پنیسیلین (دوفاپن، پیفزیر؛ دپوسیلین، سلامت حیوان MSD) میتواند استفاده شود. این تزریق به دوز ۰.۱۵ میلیلیتر/کیلوگرم یکبار در هفته برای بسیاری از ترکیبات استفاده میشود. گزارشهایی مبنی بر مرگ بچه گربهها در اثر تزریق پنیسیلین پروکائین وجود دارد که به عوارض جانبی پروکائین نسبت داده شده است (کولینز، ۱۹۹۵). همچنین پنیسیلین خطر کمتری برای ایجاد اسهال آنتیبیوتیکی در خرگوشها دارد، ولی بهطورکلی هنگامی که بهصورت parenterally تزریق شود، ایمنتر است.
رویکرد بالینی سیفیلیس خرگوش:
- Treponema paraluiscuniculi باعث ایجاد زخمهای پوستهپوسته اطراف صورت، چشم و اندامهای تناسلی (مفصلهای mucocutaneous) میشود.
- تشخیصهای متفاوت ممکن است شامل بیماریهای خودایمنی باشد.
- انتقال جنسی ممکن است رخ دهد، اما انتقال از مادر آلوده به نوزادان نیز ممکن است.
- ناقلان خاموش بالینی ممکن است وجود داشته باشند و بیماری در زمان استرس مجدداً فعال شود.
- تشخیص از طریق علائم بالینی، معاینه پوستهها و مشاهده اسپیرومیکروبها با میکروسکوپ تاریک، بافتشناسی (histology) و سرمشناسی (serology) امکانپذیر است.
- پنیسیلین پارنترال (Parenteral Penicillin) درمان انتخابی است، گرچه سایر آنتیبیوتیکها اثرات نسبتاً کمتری دارند. دوز ۴۲۰۰۰ IU/kg تزریق هفتگی به مدت سه هفته توصیه میشود. همه خرگوشهای درمانشده باید از نظر dysbiosis کنترل شوند.
پس از اولین تزریق، زخمها معمولاً طی ۵ روز شروع به بهبودی میکنند و بهبودی کامل معمولاً ظرف دو هفته حاصل میشود. در بیماران چموش، ممکن است نیاز به بیوپسی (biopsy) و بافتشناسی (histopathology) باشد تا بیماری از سایر اختلالات تشخیص داده شود. تشخیصهای افتراقی شامل زخمهای عفونی، میکسوماتوزیس (Myxomatosis)، نئوپلازی (Neoplasia) و ترومای مکرر است.
سخن پایانی:
در نهایت، Treponematosis یا سیفیلیس خرگوش یک بیماری عفونی است که عمدتاً توسط ارگانیسم Treponema paraluiscuniculi ایجاد میشود و میتواند تأثیرات جدی بر سلامت خرگوشها داشته باشد. شناخت سریع علائم این بیماری و انجام درمان به موقع با پنیسیلین میتواند از پیشرفت بیماری و آسیبهای بیشتر جلوگیری کند. از آنجا که انتقال این بیماری معمولاً از طریق تماس جنسی یا از مادر به نوزاد انجام میشود، کنترل و مراقبت مناسب از خرگوشها، بهویژه در محیطهای پرورشی، اهمیت زیادی دارد. همچنین، تشخیص زودهنگام با استفاده از روشهای سرمشناسی و میکروسکوپی میتواند به شناسایی سریعتر و درمان مؤثرتر بیماری کمک کند. بهطور کلی، با رعایت مراقبتهای بهداشتی و درمانهای مناسب، میتوان از گسترش این بیماری جلوگیری کرده و به بهبود وضعیت سلامت خرگوشها کمک کرد.
در این مقاله همه چیز در خصوص Treponematosis یا “سیفیلیس خرگوش” بررسی شد.
جهت دریافت اطلاعات رایگان بیشتر به وبسایت و پیج ما مراجعه کنید.
تذکر مهم : این مطلب برگرفته از کتاب طب خرگوش است.
بهترین کلینیک دامپزشکی تهران کجاست؟
کلینیک دامپزشکی روژان
۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳