جوجه تیغی ها
توضیحات
جوجه تیغی:
جوجه تیغی جزو پستانداران کوچک میباشد که ۱۶ گونه از آنها در کشورهای اروپایی، آسیایی، آفریقایی و نیوزلند شناخته شده اند. این حیوان یک پستاندار اولیه محسوب میشود و به همین علت شب زی میباشد. در انگلیسی به جوجه تیغی ها hedgehog گفته می شود.
پشت این حیوانات از خارهایی پوشیده شده است، که درواقع به عنوان موی آنها عمل می کند، این خارها سمی نیستند. و بر خلاف خار پشت ها که خارهایش به سختی از بدن صدمه دیده خارج می شود، دفاع طبیعی جوجه تیغی ها پرتاب کردن خارهای پشتش میباشد. اما این نوع دفاع در آخرین مرحله استفاده می شود. ابتدا تلاش می کند که فرار کند یا مهاجم را مجبور به فرار کند، که البته میزان استفاده از خارها و یا روش های دیگر بستگی به گونه جوجه تیغی نیز دارد.
ویژگی های رفتاری جوجه تیغی:
جوجه تیغی ۵ انگشت با ناخن های کوچک در پنجه جلویی دارد و در پنجه عقبی ۴ انگشت با ناخن های بلند دارد. این حیوانات بسیار پر سر و صدا بوده و برای ارتباط برقرار کردن فقط خر خر یا خس خس نمی کنند، بلکه گاها با صدای بلند جیغ می زنند. ( که این موضوع هم بستگی به گونه و نژاد این حیوان دارد.)
این حیوانات ممکن است گاهی اوقات کار عجیبی انجام دهند که به اصطلاح به آن مسح کردن یا روغن مالی کردن می گویند. هنگامی که حیوان بوی خاصی را استنشاق می کند، شروع به لیس زدن و گاز گرفتن منشا بو مینماید و سپس بزاق خود را که عطر آن بو را گرفته به خارهایش می مالد. تا کنون دلیل علمی برای این کار یافت نشده اما برخی معتقدند که او این کار را برای استتار و هم بو شدن با محیط اطراف و منحرف کردن شکارچیان احتمالی انجام می دهد.
لانه جوجه تیغی:
همانطور که گفته شد، جوجه تیغی ها شب زی هستند. البته با توجه به گونه های مختلف، برخی از آنها ممکن است چندین بار در روز بیدار شوند. جوجه تیغی ها زمان زیادی از روز را زیر علف ها، صخره ها یا درون گودال ها در خواب زندگی میکنند. بیشتر گونه ها براساس عادت زمین را حفر میکنند تا برای خود پناهگاه بسازند. اغلب گونه های وحشی جوجه تیغی خواب زمستانی دارند که مدت خوابشان با توجه به دما، نژاد و فراوانی غذا متفاوت میباشد.
تغذیه:
برخلاف طبقه بندی های قدیمی، جوجه تیغی ها تنها حشره خوار نیستند. بلکه بیشتر در طبقه بندی همه چیز خواران قرار می گیرند.
غذاهای جوجه تیغی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- حشرات
- حلزون
- قورباغه
- وزغ
- مار
- تخم پرندگان
- قارچ
- ریشه علف ها
- لاشه حیوانات
- خربزه
- هندوانه
می باشد. هم چنین جوجه تیغی ها ممکن است، پس از باران دنبال کرم خاکی بگردند. اما غذای اصلی جوجه تیغی های جنگلی که به جوجه تیغی های اروپایی مشهور هستند، حشرات می باشند. بعضی از این حیوانات حتی ممکن است از پنیر، شیر و محصولات لبنی استفاده کنند. در تغذیه نوع خانگی این حیوان که به جوجه تیغی چهار انگشته مشهور است، می توان از پنیر دلمه به عنوان مکمل غذایی استفاده کرد. غذای سگ و گربه برای جوجه تیغی از محصولات لبنی بهتر است اما هر دوی آنها چربی بالا و پروتئین کم دارند.
مهمترین اصلی که باید به آن توجه داشته باشید این است که جوجه تیغی مستعد چاقی است. بنابراین شما به عنوان صاحب او باید رژیم غذایی متعادلی در اختیارش قرار دهید تا جوجه تیغی چاق و بیمار نشود. ولی ممکن است گاهی متوجه شوید که جوجه تیغی شما اصلا غذا نمی خورد!
برای تغذیه ی او از غذای خشک مخصوص جوجه تیغی استفاده نمایید تا مطمئن شوید تمام نیازهای غذایی او را برطرف می کنید.
هم چنین در کنار این غذا میتوانید گاهی از حشراتی مانند:
- کرم طعمه
- میل ورم
- کرم آرد
- جیرجیرک
استفاده نمایید . البته همانطور که گفته شد، بهتر است در این کار زیاده روی نکنید و معمولا روزی یک عدد برایش کافیست . بعضی از روزها می توانید موز،گوجه یا نخودفرنگی برایش بگذارید البته مقدارش باید بسیار کم باشد.
غذاهای ممنوع برای جوجه تیغی ها چیست؟
- شیرینی جات
- شیر
- پیاز
- آجیل
- بادام زمینی
- کشمش
تولید مثل:
با توجه به گونه به طور متوسط دوران بارداری جوجه تیغی ممکن است از ۳۵ تا ۵۸ روز طول بکشد.
گونه های بزرگ تر به طور متوسط ۳ تا ۴ و گونه های کوچک تر ۵ تا ۶ نوزاد به دنیا می آوردند. جوجه تیغی های مذکر دیگر، علاقمند ازبین بردن نوزادان دیگران هستند.
طول عمر :
طول عمر این حیوان ارتباط مستقیمی با اندازه آنها دارد، گونه های با اندازه بزرگتر به طور معمول ۴ تا ۷ سال در طبیعت زندگی می کنند. (البته تا ۱۶ سال هم دیده شده). و گونه های کوچک تر ۲ تا ۴ سال در طبیعت و ۴ تا ۷ سال در محیط حفاظت شده و خانه زندگی می کنند. این حیوانات بطور مادرزادی نابینا هستند و تنها ساعتی بعد از تولد، خارها به راحتی قابل دیدن میباشند.
بیماری های شایع:
بیماری های شایع عبارتند از:
سرطان
بیماری های ناشی از چاقی و قلبی عروقی.
سرطان در میان این حیوانات بسیار شایع است.
بیماری دندان
جوجه تیغی ها در دهان کوچک و V شکل خود تا ۴۴ دندان دارند. این دندان ها مانند نسخه های طبیعی دندان های انسان بوده و مستعد ابتلا به موارد مشابه دندان انسان ها هستند. جوجه تیغی این دندان ها را هنگامی که فقط ۳ هفته سن دارند بدست می آورند. اکثر صاحبان جوجه تیغی دندان های حیوان خود را مسواک نمی زنند.
برای تمیز کردن دندان های جوجه تیغی، حیوان باید تحت بیهوشی قرار گیرد. دندان های مشکل دار ممکن است نیاز به کشیدن داشته باشند. کشیدن دندان در این حیوان، به همان روش در گربه ها، سگ، و حیوانات خانگی دیگر انجام می شود.
- شکستگی دندان
- آبسه دندان
- التهاب لثه
- تجمع تارتار
همه می توانند در جوجه تیغی های کوچک مشکل ایجاد کنند. به طور کلی پیشگیری از هرگونه مشکل دندانپزشکی در حیوانات خانگی می تواند موثر باشد. اما پیشگیری از این بیماری ها در حیوان خانگی جیبی که دوست دارد بدن خود را درون یک توپ تند و تیز و خش دار بچرخانند، عملی نیست. اگر آنقدر خوش شانس باشید که بتوانید به دهان جوجه تیغی دسترسی پیدا کنید، احتمال دارد بتوانید دندان های آن را ببینید و آنها را تمیز کنید و مسواک بزنید.
تمیز کردن دندان ها
اگر می خواهید دندان حیوان خانگی خود را مسواک بزنید از خمیر دندان استفاده نکنید. سعی کنید از نوک Q مرطوب استفاده کنید و به آرامی تمام دندان ها را با نوک Q ماساژ دهید. اگر لثه جوجه تیغی شروع به خونریزی کرد، وحشت نکنید! این فقط به این معنی است که آنها به مسواک زدن عادت ندارند. اگر مقدار زیادی خون مشاهده کردید، بهتر است به دامپزشک مراجعه کنید. اگر تارتار زیادی روی دندان ایجاد شده باشد، با مسواک زدن نمی توانید آنها را از بین ببرید.
بیماری های دستگاه تناسلی
سرطان های رحم، رحم آلوده به نام pyometra و تومورهای پستانی می توانند از بیماری های دستگاه تناسلی در جوجه تیغی باشند. این بیماری ها در این حیوانات کوچک می تواند با برداشتن مانع درمان شود. برداشتن رحم و تخمدان در جوجه تیغی ماده، در حدود شش تا هشت ماهگی انجام می شود. عقیم سازی در نر ها نیز برای پیشگیری از سرطان بیضه مهم و ضروری است. همچنین می تواند در همان سن ماده انجام شود.
اکتوپارازیت ها
جوجه تیغی در بخشی از روند رشد طبیعی خود، برخی از بلورهای خود را از دست می دهد. اما اگر جوجه تیغی خارش داشته باشد و بدن خودش را بخاراند، احتمال دارد به اکتوپارازیت مبتلا شده باشد.
کنه ها یکی از انواع اکتوپارازیت هایی هستند که معمولاً روی جوجه تیغی دیده و باعث خارش می شوند. در این شرایط تیغ های حیوان می ریزند. حتی پوست آنها خشک می شود. در این وضعیت احتمال دارد جوجه تیغی تحریک پذیرتر از حد طبیعی باشد.
با انجام خراش پوست روی جوجه تیغی و سپس جستجوی مایت های ریز در زیر میکروسکوپ، می توان مایت ها را توسط دامپزشک تشخیص داد. البته باید به این موصوغ توجه داشت که این تست ۱۰۰٪ موفقیت آمیز نیست. هرچند که فقط یک منطقه کوچک از جوجه تیغی خراشیده می شود. بنابراین دامپزشک می تواند تصمیم بگیرد که برای کنه ها حتی اگر چیزی در زیر میکروسکوپ مشاهده نکند، درمان را انجام دهد.
بیماری های مغز و اعصاب
بیماری های مغز و اعصاب که به عنوان “سندرم جوجه تیغی ” شناخته می شوند، می توانند یک بیماری عصبی ایجاد کنند که باعث تلوتلو خوردن حیوان می شود. این وضعیت در نهایت می تواند منجر به سقوط و افتادن حیوان در شرایط خطرناک شود. چون جوجه تیغی ها در صورت بروز بیماری های مغز و اعصاب، قادر به کنترل خود نیستند. در صورت بروز این بیماری ها در جوجه تیغی، تشنج و در نهایت فلج با بسیاری از علائم دیگر در حیوان دیده می شود. گزارش شده است که از هر ۱۰ جوجه تیغی ۱ مورد به آن مبتلا می شود. هیچ علت و درمان مشخصی برای این بیماری ها وجود ندارد. اما ممکن است تا حدودی جنبه ژنتیکی داشته باشد.
بیماری های مجاری ادراری
مثانه ادرار را که به رنگ زرد روشن است نگه می دارد. اما گاهی اوقات این حیوانات دچار عفونت ادراری یا التهاب مثانه می شوند که هر دو می توانند باعث قهوه ای یا خونی بودن ادرار شوند.
یولاریتیازیس (سنگ مثانه) همچنین می تواند باعث هماچوری (ادرار خونی) شود و احتمال دارد ادرار جوجه تیغی را تیره کند. آنالیز ادرار، کشت، رادیوگرافی و سونوگرافی مثانه همه به تشخیص بیماری دستگاه ادراری جوجه تیغی کمک می کند. عفونت کلیه، تومورهای مثانه و سایر بیماری های سیستم ادراری نیز در این حیوان دیده می شود.
کنه
کنه ها می توانند به راحتی از یک جوجه تیغی به جوجه تیغی دیگر منتقل شوند. خوشبختانه، پیشگیری و درمان آنها آسان است.
کنه ها نیش می زنند و باعث تحریک پوست جوجه تیغی و همچنین خار و موهای آنها می شوند. شما ممکن است قادر به دیدن کنه های واقعی در جوجه تیغی خانگی خود نباشید اما احتمالاً آسیب هایی که کنه ها به حیوان خانگی شما وارد می کند را می توانید تشخیص دهید. کنه ها باعث تحریک حیوان ریزش مو و خارها می شوند.
وبسایت و اینستاگرام ما را دنبال نمایید
به روز ترین کلینیک دامپزشکی تهران، کلینیک دامپزشکی روژان
۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳۶۸-۰۲۱
قبل از انجام هرگونه اقدام با دامپزشک خود مشورت نمایید؛ادمین و سایت روژان پت هیچگونه مسئولیتی در قبال اقدامات خودسرانه و عواقب ناشی از آن ندارد
