کوتاه کردن دندانهای گونه خرگوش
توضیحات
کوتاه کردن دندانهای گونه
بد اکلوژن مادرزادی دندانهای گونه نادر است ولی بد اکلوژن اکتسابی در خرگوشهای خانگی رواج دارد. در این وضعیت، موقعیت، ظاهر و ساختار دندانهای گونه تغییر مییابند و درنتیجه اکلوژن نرمال از بین میرود. دندانها به شکل بدی تراز شدهاند و جهت رشد تغییر میکند. در مراحل اولیه ADD، دندانهای گونه زیرین تمایل به انحناء دارند و نوک به سمت زبان میرود. سیخونکهای تیز شکل میگیرند و باعث پاره شدن موکوس زبانی میشوند. این سیخونکها برای خرگوش بهشدت دردآور هستند و مانع خوردن و تمیز کردن میشوند. اصلاحات دندانسازی هم نمیتواند اکلوژن نرمال را به دندانهای گونه بد اکلوژن شده برگرداند زیرا موقعیت، شکل و ساختار دندانها تغییر کرده است. تغییرات جهت رشد بدین معناست که بد اکلوژن عود کرده و سیخونکها در ظرف چند هفته کوتاه مجدداً رشد کردهاند.
بااینحال، باید گفت ADD پیشرونده و تدریجی است و درنهایت لایه رویشی ریشهها تخریب شده، رشد دندانها متوقف میشود و به کوتاه کردن نیازی نیست. احتمالاً تاجها همگی بیرون میآیند و لثه ترمیم میشود و یا اینکه تاجها باقیمانده و خرگوش با stump های بدشکلی که برای خرد کردن غذا به کار میروند، مرخص میشود. تعداد دفعاتی که دندان نیاز به کوتاه کردن دارد، متغیر است. بسیاری از خرگوشهایی که مبتلا به ADD متوسط هستند، نیاز به مداخله دندانپزشک هر ۸ تا ۱۲ هفته دارند. این دوره زمانی با استفاده محتاطانه از NSAID ها قابل افزایش است. معمولاً یک خرگوش برای ۲ تا ۱۸ ماه به دندانپزشکی نیاز دارد و سپس این قاعده با ankylosis دندان و توقف رشد دندانها، کاهش مییابد.
و در ادامه:
برای کوتاه کردن دندانهای گونه، بیهوشی عمومی لازم است. همچنین نیاز به استفاده از فراخگرها و دهان بازکن وجود دارد، به ویژه اگر دندانهای گونه با تجهیزات برقی کوتاه نشده باشند. داشتن روشنایی و تخصص کافی در استفاده از تجهیزات ضروری است. در فرآیند کوتاهسازی معمول، بحث و گفتگوهایی در مورد استفاده از تجهیزات دستی یا برقی بهمنظور کوتاه کردن دندان وجود دارد. قیچیهای ویژه دندانهای آسیابی با دستههای بلند (ابزار دامپزشکی شفلید) برای کوتاه کردن سیخونکها و دور نگه داشتن لبها از تاجها به کار میروند. مزیت تجهیزات دستی این است که در صورت استفاده با دقت از آنها آسیب جدی به بافت نرم وارد نمیشود. نقطهضعف آنها این است که امکان شکلدهی دقیق دندان وجود ندارد و برای کوتاه کردن دندان پیشین ریسکهای iatrogenic آسیب به بافت نرم وجود دارد.
ترمیم شکل ظاهری دقیق دندانها:
برای کندن سیخونکها و ترمیم شکل ظاهری دقیق دندانها نیز میتوان از تیغ دندانپزشکی استفاده نمود. برای محافظت و جمع کردن بافتهای نرم اطراف میتوان از انواع مختلف گاردها استفاده نمود. گاردهای ویژهای برای محافظت از بافت نرم و احاطه بخش چرخشی تیغ دندانپزشکی ساخته شدهاند (به غیر از تیزیهای کار). بااینحال، میتوان قاشقکهای دندانپزشکی یا فشارندههای چوبی زبان را به کار برد. برخی دامپزشکان ترکیبی از دو رویکرد “پردهگشایی” دندان و قیچیها را قبل از هموارسازی و شکل دادن آنها با استفاده از تیغهای کمسرعت استفاده میکنند. چه از برش دستی استفاده شود و چه از تیغ دندانپزشکی، امکان بازگردانی کامل سطح اکلوزال دندانهای گونه وجود ندارد. هدف اصلی این کار کاهش طول نیمتاج و رساندن به طول نرمال فیزیولوژیکی و کندن سیخونکها و نوکهای تیزی است که به بافت نرم آسیب میزنند تا در صورت امکان تقارن دهان ایجاد شود.
کوتاهسازی بیشازحد تاجها ممکن است دنتین عصب را تحت تأثیر قرار دهد و سبب درد شود. در خلال کوتاهسازی دندانهای گونه با قیچی دستی یا تجهیزات برقی ممکن است رگهای خونی سطحی درون دهان پاره شوند. سرخرگ زبان در مجاورت دندانهای گونه فک زیرین قرار دارد. به این ترتیب احتمالاً خونریزی شدید تهدیدکننده حیات رخ میدهد و با بستن محل با پنبه یا پنبهپیچ آغشته به آدرنالین، امکان کنترل خونریزی وجود دارد. خون خرگوش سریعاً لخته میشود. تیغهای دندانپزشکی ممکن است آسیب جدیدی به بافت نرم iatrogenic بزنند. آسیب رایج نفوذ به موکوس و زمانی است که برخورد لب به اولین دندان پیشآسیابی فوقانی که دریل روی دندان “گردش میکند”، رخ میدهد.
در ادامه نکات:
این آسیب ممکن است به عفونت مزمن حفرهای منجر شود که مواد خونی در آن جمع شده و بهبود نمییابد که در این صورت درمان سخت یا غیرممکن است اما فلاشینگ حفره ایجاد میشود و تلاش برای نزدیک کردن این امر از لحاظ جراحی احتمالاً موفقیتآمیزتر از عدم بررسی موضوع باشد. آسیب Iatrogenic نیز که ناشی از آسیب گرمایی به دلیل فرآیند متهگذاری طولانی بدون خنک کردن دندان است، محتمل است. خرگوشهای آسیبدیده پس از جراحی قادر به خوردن و نوشیدن نیستند و عفونت لثوی شیوع پیدا میکند. چند روز پس از انجام این فرآیند میتوان چرکها را در اطراف دندانها مشاهده نمود.
معمولاً این وضعیت مرگبار است، مگر اینکه درمان جدی انجام شود. در مورد میزان کوتاهسازی دندانهای گونه بحث زیادی وجود دارد. برخی متخصصان، تیغه را تا سطح لثه فرو میبرند تا آن را از اکلوژن بیرون بکشند. برخی دیگر به راحتی سیخونکها را کوتاه کرده و دندان را ترمیم میکنند. کوتاهسازی دندانها تا سطح لثه، ریسک رسیدن به دنتین عصبدار را کاهش میدهد. سوراخ کردن دندانهای teeth تا سطح لثه نیز باعث بیرون کشیدن آنها از اکلوژن شده و مانع خرد کردن غذای فیبردار مانند علوفه و چمن توسط خرگوش پس از جراحی میشود.
و در ادامه:
برای برخی خرگوشها در صورتی که دندانهای گونه تا سطح لثه خالی شده باشند، به هیچ وجه قادر به خوردن نخواهند بود ولی اگر دندانها رشد کنند، این وضعیت موقت است و در غیر این صورت پایدار خواهد بود. توانایی جویدن غذاهای فیبردار برای حفظ عملکرد بهینه هضم کننده مهم است. کوتاه سازی تاجها تا سطح لثهها چندان فاصله بین کوتاه کردن را افزایش نمیدهد. کوتاه کردن سیخونکها و باقی گذاشتن دندان در اکلوژن پس از جراحی، امکان خوردن غذای فیبردار را به خرگوش میدهد.
اکلوژن دندانهای پیشین نیز باید مدنظر قرار گیرد. اگر دندانهای پیشین بلند باشند، دندانهای گونه تا زمانی که تاجها کاملاً بلند نشوند، occlude نمیشوند. همچنین دندانهای پیشین باید کوتاه و شکل داده شوند (به ویژه اگر کار مهمی روی دندانهای گونه انجام شده باشد). analgesia پس از جراحی و کوتاهسازی دندانهای گونه همیشه لازم است. اگر بافت نرم آسیب دیده باشد، استفاده از آنتی بیوتیکها لازم و ضروری است.
در این مقاله همه چیز در خصوص کوتاه کردن دندانهای گونه خرگوش بررسی شد.
جهت دریافت اطلاعات رایگان بیشتر به وبسایت و پیج ما مراجعه کنید.
تذکر مهم : این مطلب برگرفته از کتاب طب خرگوش است.
بهترین کلینیک دامپزشکی تهران کجاست؟
کلینیک دامپزشکی روژان
۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳
