لوازم و اجزای آکواریوم
توضیحات
در این مقاله همه چیز در خصوص لوازم و اجزای آکواریوم بررسی شده است ، با ما همراه باشید؛
درپوش آکواریوم:
درپوش آکواریومها میتوانند بسیار ساده و از یک تکه شیشه یا دو تکه شیشه که در محل لولا با چسب به هم وصل شدهاند تهیه شود یا اینکه در پوش مخصوص تهیه گردد. بعضی آکواریومهای تزیینی در زمان خریداری دارای در پوش هستند، از آن جمله آکواریومهای چینی و آکواریومهای برخی شرکتهای داخلی است که در بازار موجود است. در پوشها میتوانند دارای مهتابی یا منبع نور باشند. معمولا در آکواریومهای تکثیر از در پوش استفاده نمیشود به غیر از بعضی ماهیان که احتمال پرش آنها وجود دارد. در کل فواید در پوش آکواریوم عبارتاند از:
- جلوگیری از تصاعد بوی نامطبوع احتمالی در فضا
- جلوگیری از تبخیر سطحی و کاهش ارتفاع آب
- تحت کنترل درآوردن بهتر دمای آب
- جلوگیری از بیرون پریدن ماهیها
پمپ هوا:
ماهیها همانند سایر موجودات زنده نیاز به اکسیژن دارند که باید اکسیژن خود را از آب جذب کنند. بدون وجود عوامل تولیدکننده اکسیژن، موجودات آکواریومی تلف خواهند شد. به علاوه در محیطهای آکواریومی تجزیه هوازی فضولات و مواد زاید باعث مصرف اکسیژن میشود. اگر منبعی جهت تولید اکسیژن نباشد فرایند هوازی به بی هوازی تبدیل میشود و تولید گازهای مضر و بدبو میکند.
پمپهای هوا در اشکال مختلف در بازار قابل تهیه هستند. در سالنهای تکثیر و پرورش آکواریومی از کمپرسورهای بزرگ هوا استفاده میشود که فشار هوای زیادی تولید میکند و جوابگوی انشعابات زیادی خواهد بود. بعضی پمپهای هوا که در آکواریومها استفاده میشوند فقط هوا را به داخل آب تزریق میکنند، بعضی دیگر وظیفه فیلتراسیون را نیز به عهده دارند. پمپهای معمولی تک لول یا دو لول هستند.
این خاصیت نشان دهنده تعداد لولههای دمنده هوا به آب است. اگر پمپ هوا را باز کنید از یک سیم پیچ، یک فنر فلزی و لاستیک و سوپاپ تشکیل شده است. فنر دارای دو آهن ربا روبروی سیم پیچ است که با برقراری برق فنر شروع به حرکت به طرفین میکند. لاستیک که به فنر مهار شده است عقب و جلو میرود و از یک سوراخ مکنده هوا وارد سوپاپ میشود با فشار لاستیک هوا از سوراخ دمنده به داخل آب وارد میشود.
این لاستیکها پس از مدت طولانی پاره میشود، با وجود فعالیت پمپ هوا هوایی به داخل آکواریوم نمیرود. برای تقسیم فشار هوای پمپ، داخل آب میتوانید از ترمینال استفاده کنید که قابلیت تنظیم با شیر را دارد.
فیلتر:
پمپ، هوا را به داخل آب تزریق میکند که جریان ستون آب و تزریق اکسیژن را باعث میشود. اما عمل حذف مواد زاید را انجام نمیدهد. چون در اکثر آکواریومها اکوسیستم کامل تشکیل نمیشود گردش تولید و مصرف اکسیژن کامل نیست.
پس باید از فیلتر برای حذف فضولات و غذای مانده استفاده کرد. فیلترها با جذب مواد زاید نقش به سزایی در شفافیت و تمیز کردن آب دارند. اغلب فیلترها فقط ذرات را جذب میکنند اما در بعضی دیگر مواد فیلتری نیز وجود دارد که باعث حذف گازهای مضر میگردد. از آن جمله زغال اکتیو (کربن فعال) و زئولیت است. زغال اکتیو گندزدایی و حذف موجودات میکروبی را انجام میدهد ولی زئولیت ها به شکل گرانول بوده و با ساختار میکروسکوپی اسفنجی ای که دارند با جذب گازهای مضر تهویه را مقدور میکنند و سطح چسبندگی جلبکی را نیز کاهش میدهند.
میتوانید از زئولیت در فیلترهای خارجی و کرونر استفاده کنید یا حتی در کیسههای پارچهای در حوضچههای پرورش آویزان نمایید. زئولیت پس از گذشت ۲ هفته در مجاورت آب بودن به جهت پر شدن منافذ با گازهای مضر خاصیت خود را از دست میدهد که میتوانید آن را از آب خارج کرده و به مدت چند ساعت در آب-نمک ۳% قرار دهید تا گازهای مضر با بلورهای نمک همپوشانی شوند. به جهت قیمت پایین این ماده میتوانید زئولیت جدید به فیلتر اضافه کنید و قبلی را خارج نمایید.
فیلترهای رایج موجود در بازار عبارتاند از:
–فیلتر کف:
شکل سادهای از فیلترها است که معمولا اغلب آکواریوم داران با آن آشنایی دارند. از یک صفحه پلاستیکی و یک لوله تهویه تشکیل شده است. این صفحه متخلخل زیر شن قرار داده میشود. با اتصال یک انشعاب هوا از شلنگ، هوا به زیر لوله وارد میشود و از لوله خارج میشود در این مسیر آب نیز همراه هوا به بالا میرود و فشار منفی ایجاد شده زیر صفحه آب را از لابه لای شنها به زیر میکشد که با این کار فیلتراسیون را ممکن میکند.
برای افزایش قدرت کارایی این فیلتر بهتر است تکه ابر نازکی به مساحت صفحه روی آن، زیر شن قرار دهید. از این فیلتر معمولا در سالنهای تکثیر استفاده میشود. نوع مشابه فیلتر شنی نام دارد. به شکل مکعب داخل آب روی شن قرار داده میشود و داخل آن شن میریزند. از زئولیت نیز میتوانید به جای شن داخل آن بریزید.
در سالنهای تکثیر از تکه ابری مکعب مستطیل به عنوان فیلتر استفاده میشود که در وسط سطح بالایی آن شکافی با تیغ ایجاد کرده و لوله فیلتر کف را داخل آن وارد میکنند. مزیت این سیستم نسبت به فیلترهای کف قدیم که در سالنها استفاده میشد این است که قدرت این فیلتر بیشتر است مضاف بر این که تمیز کردن آن نیز راحت تر است.
– فیلتر خارجی:
در شکل ساده آن آب به واسطه موتور مکش آب یا انشعابی از شلنگ هوا با لوله به خارج از آکواریوم داخل فیلتر میآید ابتدا از اسفنج و سپس از روی مواد فیلتر کننده رد میشود.
-فیلتر دمنده هوا:
این فیلترها عموما استوانهای هستند و از سه قسمت شامل موتور، فیلتر و لوله دمنده هوا تشکیل شده است. قسمت فیلتر معمولا بین یک تا چهار اسفنج استوانهای دارد که در قاب پلاستیکی روی هم سوار میشوند. با روشن شدن موتور، پروانه شروع به چرخش میکند آب از فیلتر به داخل کشیده میشود و از لوله خروجی که با شلنگی به بیرون آب ارتباط یافته آب خارج میشود که باعث تزریق هوا داخل آب میشود. از این فیلترها که به اصطلاح به آن تصفیه میگویند جهت تخلیه آب آکواریوم هم استفاده میشود. از این نوع فیلترها بیشتر برای آکواریومهای بزرگ با ماهیان درشت که مقاومت لازم را در برابر جریان آب دارند استفاده میشود.
– فیلتر کرونر: این فیلتر بسیار ساده است و در عین حال کارآمد. بدون موتور و با استفاده از یک انشعاب هوا که از پمپ وصل میشود کار میکند. با روشن شدن پمپ، سنگ هوایی که در مسیر وجود دارد حباب تولید میکند و آب را خارج میکند. به همراه آن آب نیز از مخزن پشتی به جریان میافتد. میتوانید مقداری زئولیت در کیسه متخلخل ریخته و در مخزن فیلتر قرار دهید تا آب عبوری تهویه شود.
سنگ هوا:
در محیطهای بسته مانند آکواریوم سطح تماس آب با هوا بسیار کم است. پس جهت آمیختگی کامل آب با هوا بایستی حبابهای تولیدی در حد امکان ریز باشند تا سطح تماس بیشتر باشد. برای این منظور از سنگ هوای متخلخل جهت هوادهی استفاده میشود. این عمل علاوه بر افزایش تولید اکسیژن از ورود مستقیم حبابهای درشت هوا به داخل آب و ایجاد تلاطم شدید و ترساندن ماهیها جلوگیری میکند. سنگهای هوا در انواع فشرده و پارچهای موجود است. به علت رسوب گچ و جرم روی سنگ هوا توصیه میشود هر از گاهی سنگهای هوا را از آکواریوم خارج کرده و چند دقیقه در آب جوش قرار دهید وجود جرم از عملکرد سنگ هوا میکاهد.
دماسنج و بخاری:
درجه حرارت موردنیاز ماهیان زینتی گرمسیری بین ۲۲ تا ۲۸ درجه است. بهترین دمای آکواریوم ۲۶ درجه است. ماهیان خونسرد هستند و تحت تاثیر دمای آب قرار میگیرند، البته در صورتی که تغییرات ناگهانی دمای آب رخ ندهد اگر اختلاف دمایی ناگهانی رخ دهد ماهی دچار استرس شده و تلف خواهد شد. تغییرات ۲-۱ درجه سانتیگراد دمای آب مسئلهای ایجاد نمیکند. برای اینکه کنترل دقیقتری از دمای آب را دارا باشید باید دماسنج خریداری نمود.دماسنجها به اشکال مختلف موجود هستند. دماسنج میتواند شیشهای، عقربهای، بر چسبی و یا دیجیتالی باشد.
دماسنج شیشهای؛
به دو نوع است یک نوع با چسبکی به شیشه آکواریوم متصل میشود و معمولا در نزدیکی سطح قرار داده میشود، نوع دیگر که در قدیم زیاد بود داخل شیشه دو سر بستهای قرار دارد و با کمی سرب در کف قرار میگیرد. اما چون مخزن الکلی مستقیما با آب در تماس نیست زیاد دقت ندارد.
دماسنج عقربهای؛
در داخل آکواریوم نصب میشود و به واسطه انتقال دمای آب به فنری که در انتهای عقربه قرار دارد، دما را نشان میدهد. این دماسنج همانند عقربه آبگرمکن مخزنی است. دماسنج بر چسبی از بیرون به شیشه چسبانده میشود و دمای آب را در فواصل ۲ درجهای با تغییر رنگ برچسب نشان میدهد.البته چون این نوع دماسنج نیز تا حدودی در معرض هوای اتاق است خیلی دقیق نیست.
دماسنج دیجیتالی؛
از یک صفحه دیجیتالی کوچک و سنسور تشکیل شده است. دستگاه را با فشردن دکمه و نگه داشتن آن روشن نموده و سنسور را داخل آب قرار دهید رقم دیجیتالی ابتدا تغییر میکند تا بعد از چند ثانیه در یک عدد ثابت خواهد شد که دمای آب است. این دماسنجها دمای آب را با دقت ۱/۰ نشان میدهند و دقیقترین نوع دماسنج است. در سالنهای تکثیر معمولا از دماسنج شیشهای استفاده میشود.
پس از آگاهی از دمای آب باید نسبت به مطلوب نمودن آن برای نگهداری یا تکثیر ماهیان اقدام نمود.
تنظیم دما :
در زمان بالا بودن دمای آب با خنک کردن اتاق، تعویض مقداری از آب آکواریوم با آب خنک و افزایش قدرت پمپ هوا میتوان تعدیل را صورت داد. اما اگر دمای آب پایین تر از حد نرمال باشد مشکلات عدیده ای را برای ماهیان ایجاد میکند. از آن جمله کاهش تغذیه، بیماریهای پوستی و بی تحرکی پدید خواهد آمد. کسانی که خواهان تکثیر ماهیان در منزل هستند با کاهش دمای آب نمیتوانند به موقع مولدین مناسب جهت تخم کشی داشته باشند.
این توضیحات لزوم استفاده از بخاری را بیشتر اثبات میکند. بخاری آکواریومی از یک المنت فنری تشکیل شده که داخل لوله شیشهای قرار داده شده است. دقت کنید بخاری را قبل از وارد کردن به آب روشن نکنید یا روشن از آب بیرون نیاورید چون شیشه دور آن زیاد داغ شده و میترکد. دقت نمایید بخاری را کامل زیر آب نبرید زیرا احتمال نفوذ آب و برق گرفتگی وجود دارد. البته نوعی از بخاریها موجود است که فلزی بوده و کاملا آب بندی شده است و زیر آب نیز نصب میشود.
برای اینکه هم دمایی نقاط مختلف ستون آب در آکواریوم سریعتر انجام شود بهتر است انشعابی از پمپ هوا زیر بخاری باشد یا تصفیهای کنار آن نصب شود. بخاریها در دو نوع کلی شامل بخاری دو زمانه و بخاری اتوماتیک میباشند. بخاری دو زمانه معمولا قیمت پایین تری دارد و در مسیر سیم رابط دارای کلید کم و زیاد است. پس از نصب بخاری را روشن نموده و روی کلید زیاد میگذارند تا زمانی که دمای آب به نزدیکی دمای مورد نظر برسد سپس بخاری را روی کم گذاشته تا در همان دمای مطلوب باقی بماند. البته در کل اطمینان زیادی به این بخاریها نیست چون اگر دمای محیط بالا به رود دمای آب از حد نرمال بیشتر میشود و تلفات دسته جمعی را موجب میگردد.
بخاری اتوماتیک؛
در بخاری اتوماتیک میتوان دمای مورد نیاز را با چرخاندن درجه موجود روی عدد دلخواه تنظیم کرد. هر زمان دمای آب آکواریوم از حد تنظیم شده پایین تر رود بخاری فعال شده و گرما تولید میکند و با رسیدن به دمای مطلوب ترموستات جریان برق را قطع میکند. مقدار گرمای موردنیاز برای گرم کردن آب آکواریوم بسته به حجم آن متغیر است.
لیتراژ آب موجود درآکواریوم مشخص کننده وات مورد نیاز بخاری است. مثلا برای گرم نمودن آب یک آکواریوم ۴۰۰ لیتری باید از بخاری ۴۰۰ وات استفاده نمود. در سالنهای تکثیر کوچک تامین گرمای مورد نیاز به وسیله بخاری گازی خانگی انجام میشود اما در سالنهای بزرگ عموما سیستم شوفاژی تامین کننده گرمای موردنیاز خواهد بود.
وسایل روشنایی:
گیاهان آبزی داخل آکواریوم و ماهیها جهت رشد و نمو مناسب، نیازمند جذب نور هستند. به غیر از وجود نور شدت و مدت تابش نور نیز اهمیت دارد. اگر شدت تابش نور زیاد باشد موجب پژمردگی گیاهان و ایجاد جلبکهای میکروسکوپی میشود. این جلبکها منبع تغذیهای مناسبی جهت ماهیان زنده زا هستند اما به جهت ایجاد کدورت آب و رنگ سبز تیره منظره آکواریوم را خراب میکند.
همچنین با جذب نور از نرسیدن نور به سایر گیاهان جلوگیری کرده و باعث از بین رفتن آنها میشود. در صورت بروز چنین مشکلی بایستی آکواریوم را از معرض نور مستقیم خورشید دور کرد، تغذیه دستی ماهیان را چند روز قطع، فضولات کف را مرتب سیفون، و هر روز قسمتی از آب را تعویض کرد. در میان نورهای مصنوعی لامپهایی با نور سفید یا لامپهای فلورسنت از بهترین نورها جهت آکواریوم است. تابش نور به سطح آب باید عمودی باشد. در سالنهای تکثیر نیز معمولا از لامپهای فلورسنت استفاده میشود.
ماسه:
ماسه یا شن آکواریوم میتواند جهت تزیین کف آکواریوم، پوشش فیلترهای شنی و کاشت گیاهان آبزی مورد استفاده باشد. باید دقت کنید ماسه انتخاب شده از نوع آهکی یا سنگ ریزه سیلیسی نباشد چون به مرور زمان درآب حل شده و محیط آب را نامساعد مینماید. بهترین ماسه همان ماسه کف رودخانه است. ماسه نباید زیاده از حد ریز باشد زیرا به علت کمبود خلل و فرج بین ذرات ماسه اولا باعث خفگی ریشه گیاه میشود ثانیا باعث تجمع فضولات روی بستر و آمیختگی فضولات با شروع به کار پمپ هوا میشود، محیط لجنی نامطبوعی را در کف ایجاد میکند که بعدها با تولید گازهای سمی محلول درآب، موجبات بیماری ماهیان را فراهم مینماید.
درحال حاضر به غیر از شن دریا جهت تزیین آکواریومهای خانگی از سنگریزههای رنگی نیز استفاده میشود. دقت داشته باشید سنگریزههای مصرفی در گل فروشیها نباید در آکواریوم استفاده شود چون رنگ آنها پس از مدتی در آب حل شده و کیفیت آب را پایین میآورد. سنگریزههای رنگی که مناسب آب آکواریوم است با پوشش رنگ اپوکسی تهیه شده است. در سالنهای تکثیر از ماسه در کف اکواریوم ها و حوضچهها استفاده نمیشود فقط مقداری شن در داخل سطل یا ظرف پلاستیکی ای همراه با یک انشعاب هوا جهت فیلتراسیون آب قرارداده میشود.
لوازم تزئینی:
این لوازم استفادهای در سالنهای تکثیر ندارند فقط جهت تزئین آکواریومهای معمولی استفاده میشوند. در حال حاضر انواع سفالی، پلاستیکی و فایبرگلاس آنها در بازار موجود است.
لوازم جانبی:
از جمله این لوازم میتوان به تور دستی، زایشگاه، پرورشگاه و شیشه پاک کن و غذاده اتومات اشاره کرد. تور دستی یکی از ملزومات آکواریوم است که جهت رهاسازی اولیه، جابجایی ماهیان و حذف ماهیان مرده قابل استفاده است. دقت کنید بعضی از ماهیان دارای خارهایی روی بدن یا باله هستند که در زمان صید با تور احتمالا در تور، گیر میکند. برای رهاسازی ماهی از تور دستی بایستی باله ماهی را با دو انگشت گرفته و به بیرون کشید، نه اینکه تور را بکشید چون باعث کنده یا زخمی شدن باله ماهی میشود.
زایشگاه وسیلهای برای جمع آوری بچه، ماهیان زنده زا در هنگام زایمان است تا از خورده شدن توسط مولدین یا دیگر ماهیان جلوگیری شود. پرورشگاه نیز از یک چارچوب پلاستیکی که با تور پوشیده شده تشکیل شده و در گوشهای از آکواریوم نصب میشود تا محل کنترل شدهای برای نگهداری بچه ماهیان باشد.
شیشه پاک کن وسیلهای است برای تمیز کردن جلبکهای سطح شیشههای آکواریوم.
غذاده اتوماتیک وسیلهای است برای کسانی که وقت چندانی برای تغذیه مناسب ماهیان خود ندارند. غذا را داخل آن میریزند و فواصل غذادهی را روی آن تنظیم میکنند.
در این مقاله همه چیز در خصوص لوازم و اجزای آکواریوم بررسی شد.
جهت دریافت اطلاعات رایگان بیشتر به وبسایت و پیج ما سر بزنید.
بهترین کیلینیک دامپزشکی تهران کجاست؟
کیلینیک دامپزشکی روژان
۰۹۱۲۹۲۶۳۰۵۵- ۷۷۴۶۱۳۶۸-۰۲۱
